Πας στρατό μάθε την ορολογία. Σε καλεί η Μαμά Πατρίδα? ΜΑΘΕ πριν ΠΑΣ

Published

13 years ago

21/05/2013

H πατρίδα καλεί κάποιους από εσάς για να υπηρετήσετε την πατρίδα μας!

Επειδή όμως μια φορά πάει κανείς φαντάρος, πριν πάτε ξυπόλητοι στ” αγκάθια καλό δεν είναι να γνωρίζετε την ορολογία του Στρατού?

Αρχίστε λοιπόν!

ΟΡΟΛΟΓΙΑ	ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ
1ο Γραφείο	Το γραφείο της μονάδας το οποίο ασχολείται κυρίως με στρατολογικά θέματα
2ο Γραφείο	Το γραφείο της μονάδας στο οποίο υπάρχουν τα απόρρητα έγγραφα της μονάδας.
3ο Γραφείο	Το γραφείο της μονάδας το οποίο ασχολείται με τις ασκήσεις της μονάδας και άλλες διάφορες εργασίες
4ο Γραφείο	Το γραφείο της μονάδας το οποίο ασχολείται με την τροφοδοσία, την αλληλογραφία κι άλλες εργασίες.
DJ	Αυτός που πλένει τους δίσκους του φαγητού στα μαγειρία
Juke Box	Καψόνι. Κλείσιμο του θύματος σε έναν φοριαμό και πετόντας του κέρματα από τις γρίλιες κάνει ότι τραγουδάει
ΑΒΑΚ	Πλεούμενα σαν σκάφες με τα οποία κάνουν απόβαση στην ακτή οι Πεζοναύτες.
Αιμοστατικός Επίδεσμος	Ειδικός επίδεσμος με μορφίνη που παρέχεται σε όλους τους φαντάρους και πρέπει να τον παραδώσουν πίσω όταν απολυθούν. Αν τον χάσετε, την βάψατε!
Αλεξίπτωτα	Καψόνι. Αποσυναρμολόγηση του κρεβατιού του θύματος ώστε όταν κάτσει πάνω, να πέσει φαρδύς πλατύς στο πάτωμα!
Aλφα Ταύ ζώνη	Αμερικάνικου Τύπου (αυτό σημαίνει ΑΤ) που φοράνε οι φαντάροι με την εξάρτηση μάχης
Αναβολή	Αναβολή της στράτευσης (συνήθως 6μηνη) όταν ο φαντάρος δεν μπορεί να προσαρμοστεί στις συνθήκες.
Ανθύπας	Ο Ανθυπασπιστής.
Ανταρτοπόλεμος	Ασκηση των Ειδικών Δυνάμεων που διεξάγεται στο βουνό και θυμίζει ανταρτοπόλεμο. Χωρίζεται σε 2 εμπόλεμα μέρη: τους «αντάρτες» και τον «τακτικό στρατό».
Αρντάν	Η κατάσταση στην οποία ένας φαντάρος έχει αράξει χωρίς να κάνει απολύτως τίποτα, θυμίζοντας τις παρενέργειες του γνωστού υπνωτικού-ηρεμιστικού χαπιού.
Αστεράτος	Αυτός που έχει μπόλικα αστέρια στον βαθμό του. Από αντισυνταγματάρχης και πάνω (έχει 2). Συνήθως το λένε για Ταξιάρχους και πάνω.
Αυστηρή Φυλάκιση	Ποινή. Ο φαντάρος σε αντίθεση με την απλή φυλακή (που είναι σαν την κράτηση αλλά γράφεται στο Pay Book του και όταν ξεπεράσει τις 50 μέρες τις υπόλοιπες τις υπηρετεί) κλείνεται στο πειθαρχείο μέχρι να εκτίσει την ποινή του (φυλακίζεται κανονικά δηλαδή) και φυλάσσεται από σκοπό. Αποδίδεται σε εξαιρετικές περιπώσεις και βαριά παραπτώματα.
Βάτραχοι	Οι άντρες των ΟΥΚ (δες ΟΥΚ)
Βύσμα	Ο φαντάρος που έχει δυνατό μέσον για να περνάει καλύτερα από αυτούς που δεν έχουν!
ΓΕΑ	Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας
ΓΕΝ	Γενικό Επιτελείο Ναυτικού
Γερμανικό Νούμερο	Η σκοπιά ανάμεσα στις 2 και τις 4 το πρωί.Το πιο δύσκολο νούμερο
ΓΕΣ	Γενικό Επιτελείο Στρατού
Γκατζολία	Ο Έβρος
Γκατζόλος	Ο κάτοικος του Έβρου, αυτός που κατάγεται από κει.
Γκόμενα	Το όπλο
Γκοτζίλας	Συνήθως το βοδινό κρέας του στρατού το οποίο πολλές φορές είναι κατεψυγμένο από το 1950!
ΓΝΑ	Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας.
Δεκανέας Αλλαγής	Συνήθως ένας φαντάρος που είναι και Όργανο Υπηρεσίας και αναλαμβάνει να αλλάζει τους σκοπούς κάθε 2 ώρες με αυτούς που ήδη φύλαξαν.
Δοίκας	Ο Δικοικητής
Δραμαμίνες	Χαπάκια με χλώριο. Τα ρίχνουν σε μολυσμένο νερό και μετά το κουνάνε για να καθαρίσει. Από το να πεθάνεις από δίψα είναι πολύ καλύτερο! Πιστέψτε με!
Ελβιέλες	Τα αθλητικά παπούτσια του στρατού
Ελέφαντες, Κροκόδειλοι κλπ	Η βρωμιά που υπάρχει στα όπλα!
Ελικοπτεράς	Σήμα στην στολή που σημαίνει ότι ο αξιωματικός έχει εκπαιδευτεί να πετάει ελικόπτερο.
Εξαίρεση	Εξαίρεση από την στράτευση λόγω σπουδών ή άλλου λόγου. Τελείως διαφορετικό από την αναβολή.
Εξορία	Απομακρυσμένη σκοπιά
Επιλοχάδικο	Το γραφείο του Επιλοχία
Επιλόχας	Ο Επιλοχίας
Έρπειν	Τακτική προσέγγισης ανθρώπινου ή άλλου στόχου. Ο φαντάρος σέρνεται ως τον στόχο και τον αιφνιδιάζει.
Θαλασσία	ʼσκηση των Ειδικών Δυνάμεων που διεξάγεται στην θάλασσα και διαρκεί 15 μέρες συνήθως.
Καλιόπη ή Θηρίο	Η τουαλέτα. Συνήθως λέγεται όταν την καθαρίζουμε
Καναδέζα	Φορτηγό αυτοκίνητο μικρού μήκους, παλαιοτάτης τεχνολογίας από τον Καναδά. Εξού και το όνομά του!
Καραβάνα	Το κατσαρολικό που τρώνε οι φαντάροι στο ύπαιθρο. Τα περισσότερα από αυτά υπάρχουν από το 1940!
Καραβανάς	Ο μόνιμος υπαξιωματικός. Αυτός που έχει πολλά χρόνια στον στρατό
Κασμαδία	Διάφορα νησιά του Αιγαίου. Συνήθως η Λήμνος, η Ρόδος ή η Σύρος.
ΚαΨιΜι	Κέντρο Ψυχαγωγίας Μονάδος. Το γνωστό κυλικείο του στρατού
ΚΕΒΟΠ	Κέντρο Εκπαιδεύσεως Βαρέων Όπλων με έδρα το Χαϊδάρι Αττικής
ΚΕΔΒ	Κέντρο Εκπαιδεύσεως Διαβιβάσεων με έδρα το Χαϊδάρι Αττικής. Οι φαντάροι το λένε και «Κέντρο Εκπαίδευσης Δυνατών Βυσμάτων»
ΚΕΕΔ	Κέντρο Εκπαιδεύσεως Ειδικών Δυνάμεων με έδρα το Μεγάλο Πεύκο Αττικής.
ΚΕΕΜ	Κέντρο Εκπαιδεύσεως Εφοδιασμού Μεταφορών με έδρα την Σπάρτη
ΚΕΠΥΚ	Κέντρο Επικοινωνιών. Ειδικός χώρος με τους ασυρμάτους και το τηλεφωνικό κέντρο της μονάδας.
Κουναβία	Ο Βόλος
Κουραμάνα	Το στρατιωτικό ψωμί
Κράτηση	Ποινή. Ο φαντάρος μένει στο στρατόπεδο μέχρι να εκτίσει την ποινή του.
Κωπηλατική	Καψόνι. Ανέβασμα στον οπλοβαστό κάνοντας ότι κάνεις κουπί σε μια φανταστική βάρκα.
ΛΔ ή Λόχος Διαλύσεως	Ο Λόχος Διοικήσεως ο οποίος αποτελείται από φαντάρους με τις ειδικότητες του γραφέα, διαβιβαστή, οδηγού, αποθηκάριου, αποθηκαρίου τροφοδοσίας κλπ
Λουκάνικο	Ειδικός σάκος σε σχήμα λουκάνικου σε χακί χρώμα στο οποίο ο φαντάρος συνήθως φυλάσσει τα ατομικά στρατιωτικά του είδη.
Λόχας	Ο Λοχίας
ΛΥΤ	Λόχος Υποστηρίξεως Τάγματος. Ειδικός Λόχος που αποτελείται από φαντάρους με τις ειδικότητες του ολμιστή, πολυβολητή, ΠΑΟ-Μίλαν και αντιρματιστή.
Μ71	Μικρό σακίδιο που μπαίνει στο πίσω μέρος της άλφα ταυ ζώνης
Μαύρη Λίστα	Η λίστα με τις υπηρεσίες
Μαυροπουλάδα	Μαύρη πουλάδα. Σημαίνει ότι ο αλεξιπτωτιστής έχει κάνει πολλές νυχτερινές πτώσεις.
Μιλανέζος	Ειδικότητα του λόχου ΛΥΤ επάνω στους αντιαρματικούς πυραύλους ΜΙΛΑΝ.
Μοδίστρα	Οι Διαβιβαστές ή οι φαντάροι της Αεροπορίας
Μπερές	Το καπέλο (μπερέ) που φοράνε ορισμένες τάξεις του στρατού: Μπλε οι πεζοναύτες, γαλάζιο στην αεροπορία, πράσινο οι ΛΟΚατζήδες/αλεξιπτωτιστές, μαύρο οι των τεθωρακισμένων, κόκκινο οι ελικοπτεράδες.
Μπέρκιν	Μεγάλος Σάκος που μπαίνει στους ώμους και περιέχει τον πλήρη εξοπλισμό των φαντάρων. Συναντάται στις Ειδικές Δυνάμεις του Στρατού Ξηράς και ζυγίζει (πλήρης) 28 κιλά για τους φαντάρους και 32 για τους Αξιωματικούς
Μπιφτεκάδικο	Το γραφείο του Επιλοχία που βγάζει τις υπηρεσίες
Μπιφτέκι	Όταν σε καπελώνουν στις υπηρεσίες ενώ έχεις έξοδο για να βγει ένας άλλος που δεν δικαιούται να βγει
Νεροπίστολο	Το αυτόματο πυροβόλο G3A3 (γιατί έχει πολλά πλαστικά μέρη)
Ντακότα	Ο τεμπέλης φαντάρος, αυτός που δεν προσπαθεί στις ασκήσεις κλπ
Ξηρά τροφή	Χάρτινο κιβώτιο που περιέχει τυποποιημένη τροφή για καιρό πολέμου ή για τις ασκήσεις. Περιέχει γαλλέτα, ζαμπόν, κονσέρβα με έτοιμο φαγητό, τσάι, δραμαμίνες κλπ
Όνια	Τα ψώνια που κάνει ένας φαντάρος εκτός στρατοπέδου για να καλύψει τις ανάγκες του στρατοπέδου, κυρίως σε τρόφιμα.
Οπλασκήσεις	Ασκήσεις με όπλα. Επ” ώμου, βάδισμα με όπλο κλπ
Οπλοβαστός	Ειδική σιδερένια κατασκευή στην οποία κλειδώνονται τα όπλα.
ΟΠΥ	Τους λένε και ΟΠΗ (=Τρύπα του κώλου συνήθως). Οπλίτες Πενταετούς Υποχρεώσεων. Ξεκινάνε από δεκανείς – λοχίες και αν παραμείνουν φτάνουν ως αντισυνταγματάρχες)
Όργανο Υπηρεσίας	Συνήθως ένας φαντάρος ο οποίος είναι υπεύθυνος να αλλάζει τους σκοπούς του λόχου του και να οδηγεί τους φαντάρους για φαγητό ή στον χώρο αναφοράς.
Ορεινό	ʼσκηση σε βουνό για εξάσκηση των φαντάρων στο περιβάλλον και τις επιχειρήσεις σ” αυτό
Όρχος	Το μέρος όπου σταθμεύουν και φυλάσσονται τα οχήματα του στρατοπέδου
ΟΥΚ	Ομάδα Υποβρυχίων Καταστροφών. Οι γνωστοί βατραχάνθρωποι του Ναυτικού.
ΠΑΟ	Πυροβόλο ʼνευ Οπισθοδρομήσεως.
Πατάτες μπλουμ	Σούπα με πατάτες όπου το λάδι είναι λίγο και οι πατάτες μοιάζουν να επιπλέουν στην επιφάνεια!
Πλοίο της Αγάπης	Η σκουπιδιάρα
Ποντίκι, ποντικαράς, γράσσο, γρασσαδόρος,νέος	Ο νέος φαντάρος (παρατσούκλια των παλιών φαντάρων)
Πουλάδα	Το σήμα που φοράνε στο στήθος της στολής οι αλεξιπτωτιστές και το οποίο μοιάζει με πουλάδα. Την παίρνουν μετά από 5 πτώσεις.
ΠουΣουΚου	Το τρίγωνο των ημερών της ηδονής! Παρασκευή-Σαββάτο-Κυριακή. Οι ιδανικές μέρες για να πάρει άδεια 24ωρη (και όχι κανονική) ένας φαντάρος
Πούστης	Το κοτόπουλο (επειδή έχει ορμόνες). Συχνό φαγητό στον στρατό (επειδή είναι φτηνό κυρίως)
Πούστης με Γύφτο	Κοτόπουλο με πατάτες
Πούστης με Κινέζο	Κοτόπουλο με ρύζι
Πουτανιάρα ή Μπουρδελιάρα	Το κόκκινο (συνήθως) φωτάκι που υπάρχει μέσα στον θάλαμο των οπλιτών για να φωτίζει τις νύχτες
Πύλη της Κολάσεως	Η πύλη του στρατοπέδου
Πυρ και Κίνηση	Η προσπάθεια κατάληψης οχειρομένου ή μη υψώματος από πεζοπόρα τμήματα με την μέθοδο των αλμάτων
Πυροφάνι	Καψόνι. Συνήθως χαρτί υγείας (για να πέρνει εύκολα φωτιά) σε κονικό και μακρουλό σχήμα το οποίο περνιέται στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού του θύματος όταν κοιμάται και μετά ανάβουν φωτιά στην κάτω άκρη με σκοπό να του κάψουν (λίγο!) το πόδι
Ράκαλ	Αγγλικός ασύρματο του στρατού, με μεγάλη εμβέλεια, πάνω από 60 χλμ.
ΡΕΟ	Φορτηγό αυτοκίνητο μικρού μήκους, κατάλοιπο από τον πόλεμο του Βιετνάμ.
Ροζαλία	Το πολυπόθητο απολυτήριο του στρατού. Το λένε έτσι γιατί έχει ένα ελαφρύ ροζ χρώμα.
Σαρδέλα	Τα γαλόνια που παίρνουν οι υπαξιωματικοί
Σβούρα	Το περίπολο (επειδή γυρίζει γύρω γύρω το στρατόπεδο σαν σβούρα)
ΣΔΑ	Στρατιωτική Διοίκηση Αθηνών
Σιγμα Ρο (ΣΡ)	Σημείο Ρίψης του αεροπλάνου με προμήθειες κατά την διάρκεια ανάλογης άσκησης
Σκαπανικό	Φτυάρι ελαφρύ, σπαστό και κοντό, το οποίο φοριέται μαζί με την εξάρτηση.
Σκελέα	Μακρύ φόρεμα, σαν σώβρακο που φοριέται μέσα από το παντελόνι και προσφέρει ζεστασιά.
Σοφός Ναός	Το 401 Στρατιωτικό Νοσοκομείο στην Αθήνα
Στέρηση εξόδου	Ποινή. Ο φαντάρος μένει στο στρατόπεδο μέχρι να εκτίσει την ποινή του. Η στέρηση εξόδου είναι χειρότερη από την κράτηση και την φυλακή ακόμα, διότι αν η υπηρεσία τον πάει 3 μέρες μέσα και 1 μέρα έξω, αν έχει φάει 3 στερήσεις εξόδου, θα κάνει να βγει 12 μέρες! (3 μέρες υπηρ + 1 μέρα ποινή Χ 3).
Τα 3 Δ	Δοκιμος-Δεκανέας-Διοικητής. Τα 3 Δ που περνάνε καλά στον στρατό
Τακαρισμένος	Αυτός που βγαίνει συχνά στον τάκο, στην αναφορά του λόχου.
Τάκουλας, τάκ-λάιν, τάκος	Η γραμμή της αναφοράς στην οποία βγαίνεις αναφερόμενος από κάποιον ή για να αιτηθείς κάτι
Τζιτζίκι, τζιτζικάριος	Ο Πεζικάριος
Τούβλο	Το μεγάλο κομμάτι του στρατιωτικού παστίτσιου. Ψηλό, γεμάτο μακαρόνι και με υποψία κιμά!
Τσίμπα 5!	Συντάσσεται με το «τσίμπα» και με έναν αριθμό! Σημαίνει πάρε π.χ. 5 κάμψεις.
Τυρόπιτα, μί*	Το δίκοχο του πεζικάριου
ΤΦ	Κανονικά σημαίνει ΤυφεκιοΦόρος Στρατιώτης. Αλλά επειδή δεν είναι καν ειδικότητα (είσαι απλά ένας φαντάρος) το έχουν ονομάσει Τυχερός Φαντάρος ή Τρέχα Φουκαρά
ΥΕΑ	Υποψήφιος Έφεδρος Αξιωματικός (ο Δόκιμος που τον τελευταίο μήνα γίνεται Ανθυπολοχαγός)
Υποβρύχιο	Καψόνι. Το πέρασμα των φαντάρων κάτω από τα κρεβάτια στη σειρά.
Υποδεκανέας	Τιμητικός τίτλος. Έφεδρος υπαξιωματικός με μισή σαρδέλα. Δίνεται σε φαντάρους κατ” επιλογή ως επιβράβευση των υπηρεσιών τους.
Υπόδοικας	Ο Υποδιοικητής
Φακές μπλουμ	Φακές με την ακόλουθη σύνθεση: Οι πέτρες στον πάτο, οι φακές ενδιάμεσα και λίγες σταγόνες λάδι στην επιφάνεια της σούπας.
Φι	Το γράμμα Φι από το Φυλακή. Λένε «έφαγα 5Φ από τον Λοχαγό σήμερα»
Φοριαμός	Μεγάλη σιδερένια ντουλάπα με γρίλιες, όπου εκεί φυλάσσει ο φαντάρος τα ατομικά του είδη.
Φυλάκιο	Μικρό κτίριο στο οποίο μένουν και κοιμούνται οι φαντάροι οι οποίοι έχουν υπηρεσία σκοπιάς.
ΧΙΠΙΣ	Χειριστής Πίνακα. Ειδικότητα διαβιβαστή επάνω σε πίνακες (αυτόματους και μη) τηλεφωνικών κέντρων.

e-frapedia

4 στα 4 η ΝΔ στις Σέρρες με ποσοστό ευστοχίας ΟΠΕΚΕΠΕ 100%

Published

2 weeks ago

02/04/2026

ΠΑΡΓΑ

Αν το ρουσφέτι ήταν άθλημα, θα μιλούσαμε για την απόλυτη επίδοση. Χωρίς χαμένες βολές, χωρίς αστοχίες. Και στις Σέρρες η ΝΔ κατάφερε να πιάσει το 100% ευστοχίας.

Γιατί άλλο η γνωστή ελληνική πατέντα του «να βολευτούμε», κι άλλο αυτό που προκύπτει τώρα. Εδώ δεν έχουμε διάσπαρτες ιστορίες ή μεμονωμένες περιπτώσεις. Έχουμε κανονικό “καρέ”.

Τέσσερις έδρες για τη ΝΔ στον νομό, τέσσερις βουλευτές και – σύμφωνα με τις δικογραφίες για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ – τέσσερις παρουσίες. Ο Κώστας Καραμανλής, η Φωτεινή Αραμπατζή και ο Θεόφιλος Λεονταρίδης στη νεότερη υπόθεση. Ο Τάσος Χατζηβασιλείου στην προηγούμενη, που του στοίχισε τότε και τη θέση στην κυβέρνηση.

Τέσσερις στους τέσσερις. Ποσοστό που δεν το λες απλώς υψηλό, το λες απόλυτο. Και όταν το «απόλυτο» αφορά μια υπόθεση σαν αυτή του ΟΠΕΚΕΠΕ, τότε η κουβέντα αλλάζει επίπεδο.

Γιατί εκεί που τελειώνουν οι δικαιολογίες, αρχίζουν τα ερωτήματα. Όχι μόνο για πρόσωπα, αλλά για ολόκληρο τον τρόπο που στήνεται και αναπαράγεται μια πολιτική πραγματικότητα.

Και τελικά, ίσως το πιο ανησυχητικό δεν είναι το 4 στα 4.

Είναι ότι, κάπου εκεί έξω, μοιάζει σε κάποιους και απολύτως φυσιολογικό. Τόσο φυσιολογικό που κάποιους τους ξαναψηφίζουν και τους επανεκλέγουν πανηγυρικά.

Πηγή

ΕΡΕΥΝΕΣ

«Κράτα τους φτωχούς»: Η κυνική στρατηγική του Αριστοτέλη

Published

3 weeks ago

30/03/2026

ΠΑΡΓΑ

Η φτώχεια ως εργαλείο τυραννίας: Η ανάλυση του Αριστοτέλη

Στα Πολιτικά του, ο Αριστοτέλης αποκαλύπτει μια κυνική αλλά διαχρονική αλήθεια: ο τύραννος κρατάει το λαό φτωχό όχι από αμέλεια, αλλά σκόπιμα, για να τον εμποδίσει να επαναστατήσει. Αυτή η τακτική, που περιγράφεται στο Βιβλίο Ε, Κεφάλαιο 11, δείχνει πώς η οικονομική εξαθλίωση γίνεται όπλο ελέγχου, απορροφώντας τον χρόνο και τους πόρους των φτωχών.

Η στρατηγική του τυράννου

Ο Αριστοτέλης γράφει ξεκάθαρα: «Συμφέρει τον τύραννο να κρατάει τους υπηκόους του φτωχούς, ώστε να μην μπορούν να αγοράσουν όπλα για την προστασία τους και να είναι τόσο απασχολημένοι με τις καθημερινές τους εργασίες ώστε να μην έχουν χρόνο για συνωμοσίες».

Αυτή η φτώχεια λειτουργεί ως αλυσίδα:

Αποτροπή οπλισμού: Χωρίς χρήματα, ο λαός δεν αγοράζει όπλα ή εξοπλίζεται, μένοντας ευάλωτος.
Καθημερινή εξάντληση: Η επιβίωση καταναλώνει όλο τον χρόνο — δουλειά, φόροι, μεγάλες δημόσιες εργασίες (π.χ. πυραμίδες, τείχη) — αφήνοντας μηδέν περιθώριο για πολιτική οργάνωση.
Ψυχολογική ταπείνωση: Οι φτωχοί γίνονται «εξευτελισμένοι», παθητικοί, δέχονται την εξουσία σαν δούλοι.

Ο τύραννος μιμείται και τα δύο άκρα: ολιγαρχία (πλούτος για λίγους) και δημοκρατία (λαϊκή βάση), ελκύοντας φτωχούς ως «προστάτης» εναντίον πλουσίων, ενώ τους κρατάει εξαθλιωμένους.

Φτώχεια ως πηγή αστάθειας και ελέγχου

Ο Αριστοτέλης συνδέει τη φτώχεια με φθορά πολιτειών: «Η φτώχεια είναι η μητέρα της επανάστασης και του εγκλήματος». Οι φτωχοί γίνονται είτε υπερβολικά φιλόδοξοι (επιβάλλουν άκρατη δημοκρατία για πλουτισμό) είτε παθητικοί (δέχονται τυραννία).

Χωρίς μεσαία τάξη, το σύστημα πολώνεται και καταρρέει σε χάος ή δουλοκρατία (ochlocracy). Ο τύραννος το εκμεταλλεύεται: αυξάνει φόρους, επιβάλλει βαριά έργα, αποδυναμώνει την οικονομία — όχι από ασέβεια, αλλά για σταθερότητα της εξουσίας του.

Διαχρονική επικαιρότητα

Αυτή η ιδέα ξεπερνά την αρχαιότητα. Σήμερα, σε αυταρχικά καθεστώτα, βλέπουμε παρόμοιες τακτικές: υπερφορολόγηση, εξάρτηση από επιδόματα, μαζικά έργα που εξαντλούν. Στην Ελλάδα, θυμίζει συζητήσεις για νεοφιλελευθερισμό και φτώχεια ως «έλεγχο».

Ο Αριστοτέλης προειδοποιεί: η φτώχεια δεν είναι τυχαία — είναι στρατηγική. Η λύση; Ισορροπημένη πολυτέλεια με μεσαία τάξη και ισχυρή νομοθεσία.

ΕΡΕΥΝΕΣ

Απ’ τα φαράγγια του Σουλίου στα βράχια της Πάργας: Η διαδρομή των αδούλωτων πολεμιστών

Published

3 weeks ago

24/03/2026

ΠΑΡΓΑ

Στα βουνά της Ηπείρου το Σούλι και στην άκρη του Ιονίου η Πάργα μοιάζουν σήμερα δύο ξεχωριστοί κόσμοι· όμως η ιστορία τους είναι δεμένη όσο λίγες. Οι Σουλιώτες, οι θρυλικοί ορεσίβιοι πολεμιστές, και η παραθαλάσσια Πάργα, με το Ενετικό της κάστρο, συμμάχησαν για δεκαετίες απέναντι στην εξουσία του Αλή πασά και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, γράφοντας μαζί μερικές από τις πιο δραματικές σελίδες της προεπαναστατικής Ελλάδας.

Οι Σουλιώτες αποτελούσαν μια ιδιαίτερη κοινότητα ορθόδοξων χριστιανικών γενών, οργανωμένη σε φάρες και σε μια ιδιότυπη «συμπολιτεία» χωριών γύρω από το ορεινό Σούλι της Θεσπρωτίας. Ζούσαν σε δύσβατες πλαγιές, με φτωχό έδαφος και σκληρές συνθήκες, όμως κατάφεραν να διατηρήσουν σχετική αυτονομία μέσα στην Τουρκοκρατία, στηριγμένοι στα όπλα και στην εσωτερική τους πειθαρχία. Ολόκληρη η παιδεία των ανδρών ήταν στραμμένη στον πόλεμο: από μικρά τα αγόρια μάθαιναν να ζουν με τα άρματα, να αντέχουν στην κακουχία και να υπακούν στους αρχηγούς των φαρών τους.

Στην άλλη άκρη της ίδιας ιστορίας, η Πάργα, χτισμένη θεατρικά στον βράχο πάνω από τη θάλασσα, υπήρξε για αιώνες Βενετική κτήση με ισχυρά προνόμια και σημαντική εμπορική κίνηση. Το Ενετικό κάστρο, τα λιμάνια της, τα παλιά λιοτρίβια και τα σαπωνοποιεία μαρτυρούν μια πόλη που έζησε στη διασταύρωση Ανατολής και Δύσης, σε στενή επαφή με την Κέρκυρα και τα υπόλοιπα Επτάνησα. Δεν ήταν τυχαίο ότι Ενετοί, Γάλλοι, Ρώσοι, Άγγλοι και Οθωμανοί διεκδίκησαν επανειλημμένα τον έλεγχό της: όποιος κρατούσε την Πάργα, κρατούσε ένα από τα κλειδιά του Ιονίου και της ηπειρωτικής ακτής.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον οι δρόμοι Σουλιωτών και Παργινών διασταυρώθηκαν νωρίς. Οι πολεμιστές του Σουλίου, στερούμενοι παραγωγικής γης, είχαν διαρκή ανάγκη από τρόφιμα, πυρομαχικά και εξωτερική υποστήριξη, την ώρα που οι εχθροί τους –Οθωμανοί και Τουρκαλβανοί– προσπαθούσαν συνεχώς να τους κλείσουν όλους τους δρόμους ανεφοδιασμού. Η Πάργα, με το ασφαλές της λιμάνι και τις σχέσεις της με τις ευρωπαϊκές δυνάμεις, έγινε σταδιακά η φυσική τους δίοδος προς τη θάλασσα και τη Δύση, το παράθυρο από όπου έμπαινε στον αγώνα τους ο ευρωπαϊκός αέρας.

Από το λιμάνι της Πάργας οι Σουλιώτες προμηθεύονταν τρόφιμα και πολεμοφόδια για τις εκστρατείες τους, είτε με νόμιμο εμπόριο είτε με πιο «ελαστικές» πρακτικές, αξιοποιώντας τις ευκαιρίες που παρείχαν οι Βενετοί κι αργότερα οι Ρώσοι και οι Γάλλοι. Το ίδιο λιμάνι υπήρξε και κανάλι μεταφοράς ευρωπαϊκών όπλων και εφοδίων που στόχευαν στην αποδυνάμωση της οθωμανικής παρουσίας στην Ήπειρο, σε μια εποχή που οι μεγάλες δυνάμεις έβλεπαν στους Σουλιώτες έναν χρήσιμο σύμμαχο απέναντι στην Υψηλή Πύλη.

Η σημασία αυτής της συνεργασίας δεν πέρασε απαρατήρητη από τον Αλή πασά των Ιωαννίνων. Στις αναφορές του προς την Κωνσταντινούπολη και στις επαφές του με Γάλλους, Ρώσους και Άγγλους, επέμενε ότι η Πάργα αποτελεί κέντρο ανεφοδιασμού των «ανυπότακτων» Σουλιωτών, ζητώντας επίμονα να του δοθεί η πόλη ώστε να τους αποκόψει από τη θάλασσα. Η μικρή αυτή παραλιακή κοινότητα μετατράπηκε έτσι σε κόμπο πάνω στον οποίο δένονταν οι βλέψεις του σατράπη της Ηπείρου και τα συμφέροντα των μεγάλων ναυτικών δυνάμεων της εποχής.

Η Πάργα όμως δεν ήταν μόνο αποθήκη και λιμάνι, ήταν και καταφύγιο. Όταν οι πιέσεις στο Σούλι γίνονταν αφόρητες, όταν ο ορεινός κλοιός στένευε, οι Σουλιώτες ήξεραν ότι, αν καταφέρουν να φτάσουν ως τη θάλασσα, το Ενετικό κάστρο της Πάργας θα τους προσφέρει μια τελευταία γραμμή άμυνας πριν τον δρόμο για τα Επτάνησα. Το κάστρο, χτισμένο σε φυσικά οχυρή θέση, άντεξε για χρόνια τις αξιώσεις και τις απειλές του Αλή, δίνοντας στους Σουλιώτες και στους Παργινούς την αίσθηση ενός κοινού οχυρού απέναντι στην αυθαιρεσία της εξουσίας.

Η κορύφωση αυτής της σχέσης ήρθε με την πτώση του Σουλίου, τον Δεκέμβριο του 1803. Μετά από μακρά πολιορκία, εξάντληση τροφίμων και πυρομαχικών και εγκατάλειψή τους από τις ξένες δυνάμεις, οι Σουλιώτες αναγκάστηκαν να συνθηκολογήσουν με τον Αλή πασά, με τον όρο να φύγουν ελεύθεροι, οπλισμένοι και με τις οικογένειές τους. Τρεις φάλαγγες σχηματίστηκαν τότε για να εγκαταλείψουν τον ιστορικό τους τόπο: η μία χτυπήθηκε στο Ζάλογγο, γράφοντας τον τραγικό χορό των Σουλιωτισσών, άλλη οδηγήθηκε στη μάχη του Σέλτσου, όμως η πρώτη, υπό τον Φώτο Τζαβέλλα και άλλους οπλαρχηγούς, κατάφερε να φτάσει σώα στην Πάργα και από εκεί να περάσει στην Κέρκυρα.

Το επεισόδιο αυτό σφράγισε στη μνήμη των Σουλιωτών την Πάργα ως πύλη σωτηρίας, τόπο όπου ολοκληρώθηκε η έξοδός τους από τα βουνά και άνοιξε ο δρόμος για το Ιόνιο και, αργότερα, για τη συμμετοχή τους στην Ελληνική Επανάσταση. Παράλληλα, στην Παργινή συνείδηση, οι «ξένοι» αυτοί ορεσίβιοι έγιναν πλέον κομμάτι της δικής τους ιστορίας, καθώς μοιράστηκαν λιμάνια, καράβια και αγωνίες με τους ντόπιους.

Λίγα χρόνια αργότερα, όμως, η ίδια Πάργα που τους είχε υποδεχθεί θα γνώριζε και η ίδια τον δικό της ξεριζωμό. Μετά τους Ναπολεόντειους πολέμους και τις νέες ευρωπαϊκές ισορροπίες, η πόλη πέρασε υπό βρετανική επιρροή, και η απόφαση πάρθηκε στα κέντρα εξουσίας: η Πάργα θα παραδοθεί στον Αλή πασά, με οικονομικά ανταλλάγματα και υποσχέσεις προστασίας προς τους κατοίκους. Οι Παργινοί, αντί να δεχθούν την κυριαρχία του πασά των Ιωαννίνων, προτίμησαν την προσφυγιά. Ξεθάβοντας τα οστά των προγόνων τους για να μην πέσουν σε ξένα χέρια, τα έκαψαν στην πλατεία και επιβιβάστηκαν σε πλοία με προορισμό την Κέρκυρα.

Μαζί τους έφυγαν και Σουλιώτες που είχαν εγκατασταθεί εκεί μετά το 1803, κλείνοντας έναν κύκλο κοινής πορείας: από τα στενά του Σουλίου στο κάστρο της Πάργας και από εκεί στην ξενιτιά των Ιονίων. Η μικρή παραθαλάσσια πόλη που κάποτε υπήρξε καταφύγιο των ορεσίβιων πολεμιστών, έγινε τώρα σκηνή ενός δεύτερου μαζικού ξεριζωμού, όπου Πάργα και Σούλι μοιράστηκαν τον ίδιο πόνο της απώλειας πατρίδας.

Παρά τις δοκιμασίες, ούτε οι Σουλιώτες ούτε οι Παργινοί έμειναν στο περιθώριο της μετέπειτα ιστορίας. Σουλιώτες οπλαρχηγοί, όπως ο Μάρκος Μπότσαρης και ο Κίτσος Τζαβέλλας, αναδείχθηκαν σε πρωταγωνιστές της Επανάστασης του 1821, ενώ πρόσφυγες από την Πάργα και την ευρύτερη περιοχή της Τσαμουριάς βρέθηκαν στα επαναστατικά στρατόπεδα της Δυτικής Στερεάς και της Πελοποννήσου. Όταν πια η Πάργα απελευθερώθηκε και ενώθηκε με την Ελλάδα, πολλοί απόγονοι αυτών των προσφύγων επέστρεψαν στον τόπο των προγόνων τους, κλείνοντας –όσο γίνεται να κλείσει– μια βαριά ιστορική πληγή.

Σήμερα, ο επισκέπτης που ανεβαίνει στο κάστρο της Πάργας ή στέκεται στο μώλο κοιτάζοντας προς τα βουνά, δύσκολα φαντάζεται πόσο πυκνή σε γεγονότα υπήρξε η διαδρομή ανάμεσα στο Σούλι και αυτή τη μικρή πόλη του Ιονίου. Κι όμως, πίσω από κάθε παλιό καλντερίμι, πίσω από κάθε μνημείο για τους Σουλιώτες και πίσω από κάθε αφήγηση για την πώληση της Πάργας, κρύβεται η ιστορία μιας συμμαχίας που γεννήθηκε από την ανάγκη για ελευθερία, άντεξε σε πολιορκίες και προδοσίες και κατέληξε να γίνει κομμάτι της συλλογικής μνήμης όλης της Ηπείρου.