ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
Λουκέτα – εξπρές για παράνομες ξαπλώστρες
Αλλαγές επί το αυστηρότερον στη νομοθεσία για την παραχώρηση εκτάσεων στον αιγιαλό και ενίσχυση των υπηρεσιών σχεδιάζει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
Στην αξιοποίηση του βασικότερου από τα «διδάγματα» της υπόθεσης της Μυκόνου σκοπεύει να προχωρήσει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που φέρει την κύρια αρμοδιότητα για τους αιγιαλούς και τις παραλίες. Κύριο όπλο κατά της παρανομίας θα είναι η αναστολή λειτουργίας των καταστημάτων ή επιχειρήσεων που προχωρούν σε παράνομη κατάληψη αιγιαλού, η οποία σε περίπτωση επανάληψης θα συνεπάγεται αφαίρεση της άδειας. Παράλληλα θα αυξηθεί και το ύψος των προστίμων, αν και έχει γίνει συνείδηση στο υπουργείο ότι συχνά οι παρανομούντες… προτιμούν να πληρώνουν τα πρόστιμα, καθώς αντιπροσωπεύουν ένα απειροελάχιστο μέρος του τζίρου τους.
Παράλληλα εξετάζεται η δημιουργία ενός μόνιμου σχήματος (ανάλογου με τα μεικτά κλιμάκια που έκαναν τους ελέγχους για τις πολεοδομικές παρανομίες στα beach bar της Μυκόνου) ώστε οι έλεγχοι να γίνουν αποτελεσματικότεροι. Τέλος το υπουργείο, με αφορμή και τα τοπικά κινήματα της Πάρου και της Νάξου, διερευνά τη χρήση ψηφιακών μέσων για την επιτήρηση των παραχωρήσεων. Δύο αινίγματα παραμένουν: το πώς θα επισπευσθούν οι κατεδαφίσεις αυθαιρέτων στους αιγιαλούς και πώς θα αντιμετωπίσει το υπουργείο το ζήτημα των όμορων εκτάσεων που έχουν παραχωρηθεί, στις περιπτώσεις που δημιουργούνται συνεχόμενα «μπλοκ» από ομπρελοκαθίσματα.
Επειτα από ένα άκρως επεισοδιακό καλοκαίρι, στο οποίο το θέμα των παρανομιών στους αιγιαλούς και στις παραλίες κυριάρχησε, το βασικό ερώτημα είναι ένα: πώς δεν θα επαναληφθεί η ίδια ανυπόφορη εικόνα το επόμενο καλοκαίρι; Η αρμοδιότητα για τον θαλάσσιο χώρο και τα θέματα αιγιαλού και παραλίας μοιράζεται σε πολλούς φορείς, αλλά τον πρώτο λόγο έχει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που είναι και ο «ιδιοκτήτης» (καθώς ο αιγιαλός και οι παραλίες στη χώρα μας είναι μόνο δημόσιοι) και έχει τη νομοθετική πρωτοβουλία. Αυτή την περίοδο μέσα από διαδοχικές συναντήσεις και με συναρμόδια υπουργεία αποκρυσταλλώνεται το εύρος των νομοθετικών αλλαγών που κρίνονται αναγκαίες για να κλείσουν οι «τρύπες» του συστήματος, με οδηγό τα… διδάγματα του φετινού καλοκαιριού.
Η «έκρηξη» των κινημάτων
«Ολα αυτά τα προβλήματα υπήρχαν εδώ και χρόνια. Οσο όμως οι επιτήδειοι έβλεπαν ότι τα μέτρα εναντίον τους δεν ήταν δραστικά, τόσο αποθρασύνονταν. Η απληστία τους τούς οδήγησε σε ακρότητες. Γι’ αυτό και έγινε αυτή η “έκρηξη” των κινημάτων για τους ελεύθερους χώρους φέτος», λέει η Νάγια Κόλλια, η οποία ανέλαβε γενική γραμματέας Δημόσιας Περιουσίας στα τέλη του περασμένου Ιουλίου.
Παράλληλα με τη σταδιακή αποθράσυνση της παρανομίας στις ακτές (την οποία τροφοδότησε και η διετής αναστολή που έδωσε η κυβέρνηση στις κατεδαφίσεις), οι κτηματικές υπηρεσίες έπνεαν τα λοίσθια από πλευράς στελέχωσης. Oπως αναφέρει η Ευαγγελία Κωφού, διευθύντρια του γραφείου της γ.γ. Δημόσιας Περιουσίας, η οποία υπήρξε για περισσότερα από 20 χρόνια διευθύντρια κτηματικών υπηρεσιών, το προσωπικό τους σήμερα ανέρχεται περίπου στα 500 άτομα (και βαίνει μειούμενο, λόγω συνταξιοδοτήσεων), όταν από τη νομοθεσία προβλέπονται 1.500 θέσεις.
«Κάναμε ό,τι καλύτερο μπορούσαμε. Ανακαλέσαμε άδειες υπαλλήλων, ενισχύσαμε τις πιο κρίσιμες υπηρεσίες όπως των Κυκλάδων και της Χαλκιδικής με υπαλλήλους από άλλες, αρχίσαμε συστηματικές αυτοψίες και οι υπάλληλοι των κτηματικών υπηρεσιών ανταποκρίθηκαν στο μέγιστο δυνατό. Σε λιγότερο από δύο μήνες διενεργήσαμε 4.500 ελέγχους και καταγράψαμε 1.750 παραβάσεις. Τα έσοδα από τις παραχωρήσεις αιγιαλών για το κράτος και τους δήμους το 2023 ήταν περίπου 32 εκατ. ευρώ και τα πρόστιμα που έχουν βεβαιωθεί μέχρι στιγμής φθάνουν περίπου τα 12,5 εκατ. ευρώ – και δεν έχουμε τελειώσει», λέει η κ. Κόλλια. «Υπάρχουν όμως και προβλήματα που κάποιος δεν τα φαντάζεται. Για παράδειγμα, οι υπάλληλοι των κτηματικών υπηρεσιών δεν νομιμοποιούνται να διενεργούν αυτοψίες τα Σαββατοκύριακα, γιατί η εργασία τους είναι πενθήμερη και όχι επταήμερη, όπως των ενστόλων. Υπάρχει ο αστάθμητος παράγοντας των δήμων, που δεν έχουν μεν άμεση αρμοδιότητα, αλλά οφείλουν να ελέγχουν τις παραχωρήσεις και να ενημερώνουν τις κτηματικές υπηρεσίες να ανακαλούν άδειες σε παρανομούντες και να απομακρύνουν τα παράνομα ομπρελοκαθίσματα εφόσον τους ζητηθεί από τις κτηματικές. Αν ένας δήμος δεν μπορεί ή δεν θέλει, εμείς δεν έχουμε τρόπο να τον υποχρεώσουμε. Υπάρχουν και τα ζητήματα των “αυτοφωράκηδων”, των μπράβων που απειλούν τους υπαλλήλους μας, των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων που δεν έχουν διενεργήσει κατεδαφίσεις για πολλούς λόγους και ένα σωρό “τρύπες” στο σύστημα, τις οποίες θα προσπαθήσουμε να κλείσουμε».
«Προφανώς δεν μπορούμε να περιορίσουμε το δικαίωμα των παρανομούντων να αναζητήσουν δικαστική προστασία, ωστόσο αυτό θα γίνεται αφού κλείσουν και όχι ώστε να κλείσουν».
Σύμφωνα με τη γενική γραμματέα Δημόσιας Περιουσίας, το βασικότερο δίδαγμα του φετινού καλοκαιριού –πρωτίστως από τη Μύκονο– είναι ότι οι παρανομούντες δεν φοβούνται τα πρόστιμα, αλλά μόνο τη σφράγιση. «Η βασική αλλαγή που θα κάνουμε στη νομοθεσία είναι ότι θα διευκολύνουμε το άμεσο κλείσιμο των επιχειρήσεων που παρανομούν. Μόνο αυτό θα αποτρέψει την παραβατικότητα. Επεξεργαζόμαστε ρύθμιση λοιπόν για την αύξηση των προστίμων και, ει δυνατόν, την άμεση είσπραξή τους. Oμως με ταυτόχρονη αναστολή της λειτουργίας της επιχείρησης για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα ή μέχρι να συμμορφωθεί. Σε περίπτωση υποτροπής ή μη συμμόρφωσης, θα ανακαλείται η παραχώρηση αιγιαλού και θα αφαιρείται η άδεια του καταστήματος: είτε πρόκειται για μια καντίνα ή για το μπαρ ενός ξενοδοχείου. Προφανώς δεν μπορούμε να περιορίσουμε το δικαίωμα των παρανομούντων να αναζητήσουν δικαστική προστασία, ωστόσο αυτό θα γίνεται αφού κλείσουν και όχι ώστε να κλείσουν. Oσον αφορά το ύψος των προστίμων, θα αυξηθεί αισθητά, καθώς είναι υποπολλαπλάσια των εσόδων από την παράνομη δραστηριότητα και πολλοί προτιμούν να τα καταβάλουν από το να συμμορφωθούν».
Ακόμη μία νομοθετική αλλαγή που θα γίνει αφορά την ενημέρωση αναφορικά με την παραχωρούμενη έκταση. «Hδη από το 2019 προβλέπεται η υποχρέωση τοποθέτησης πινακίδας σε κάθε παραχώρηση, που ενημερώνει για την παραχωρούμενη έκταση. Oμως κανείς δεν τις τοποθετεί γιατί δεν υπάρχει καμία κύρωση. Θα κάνουμε λοιπόν υποχρεωτική την ανάρτηση αυτών των πινακίδων από τους ίδιους τους επιχειρηματίες, με ποινές αν δεν το πράξουν και την ευθύνη της διατήρησής τους. Πιστεύω ότι οι πινακίδες θα λειτουργήσουν αποτρεπτικά, καθώς θα είναι εύκολο για τους πολίτες να εξακριβώσουν μια παρανομία και να ενημερώσουν τις Αρχές».
Και όσον αφορά τις αυτοψίες, με αφορμή τα κινήματα της Πάρου και της Νάξου; «Και διπλάσιους υπαλλήλους να είχαν οι κτηματικές, πάλι δεν θα ήταν δυνατόν να ελέγχονται όλες οι παραχωρήσεις αιγιαλών σε όλη τη χώρα. Οι υπηρεσίες πρέπει να ενισχυθούν και τεχνολογικά. Σε αυτή την κατεύθυνση θα συνεργαστούμε με το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ώστε να ενσωματώσουμε τη χρήση δορυφορικών λήψεων και drones», λέει η κ. Κόλλια.
Τα πρωτόκολλα κατεδάφισης
Eνα δεύτερο και εξίσου περίπλοκο ζήτημα είναι η καταγραφή των πολεοδομικών αυθαιρεσιών στους αιγιαλούς και η κατεδάφισή τους. «Σήμερα εκδίδεται ένα πρωτόκολλο αυθαιρέτου και μπορεί να περάσουν 3-4 χρόνια για να τελεσιδικήσει και ακόμη περισσότερα για να εκτελεστεί. Ντρέπομαι που το λέω, αλλά τα ανεκτέλεστα πρωτόκολλα κατεδάφισης είναι περί τις 4.000, χωρίς να υπολογίζονται Θεσσαλία και Hπειρος που συγκεντρώνουμε τώρα τα στοιχεία. Σε κάποιες περιπτώσεις τα ανεκτέλεστα φθάνουν σε βάθος χρόνου ακόμη και 30 ετών», λέει η κ. Κόλλια. «Οι ρυθμοί εκτέλεσης των πρωτοκόλλων κατεδάφισης δεν είναι προφανώς οι επιθυμητοί και αυτό δεν οφείλεται στην αδράνεια των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων. Είναι διάφορες παράμετροι, όπως ενδεικτικά το γεγονός ότι οι διαγωνισμοί για εξεύρεση εργολάβων είναι ιδιαίτερα χρονοβόροι και πολλές φορές κηρύσσονται άγονοι. Εξετάζουμε λοιπόν τη σύσταση ενός ενιαίου φορέα για τους ελέγχους, στο πρότυπο των μεικτών κλιμακίων που πραγματοποίησαν τους ελέγχους στα beach bar στη Μύκονο. Και αναζητούμε μια φόρμουλα για να επιταχύνουμε τις κατεδαφίσεις».
Αναφορικά με τη μετατροπή των παραλιών φέτος σε… εκθέσεις επίπλου, η ίδια διευκρινίζει ότι τα “γκαζέμπο”, όπως ονομάζονται τα κρεβάτια στις παραλίες, είναι παράνομα, αφήνει όμως ανοιχτό το ενδεχόμενο αυτό να αλλάξει. «Εάν προβλεφθούν στη νομοθεσία, θα είναι υπό προϋποθέσεις και περιορισμούς», λέει.
Υπάρχουν βέβαια και πολλά ζητήματα ακόμη που θα πρέπει να εξεταστούν. Για παράδειγμα, οι απευθείας μισθώσεις παραλιών σε καταστήματα και επιχειρήσεις που είναι όμορες σε ακτή δημιουργούν ενιαία «μπλοκ» (λ.χ. φέτος στην παραλία της πόλης της Ρόδου) όπου όχι μόνο δεν τηρείται ο κανόνας του 50%, αλλά δεν μένει… εκατοστό ελεύθερο. Επίσης ένα σημαντικό ζήτημα παραμένει η διαφύλαξη και ενίσχυση της ελεύθερης πρόσβασης όλων των πολιτών στην παραλία, την οποία περιορίζουν τεχνηέντως οι παράκτιες επιχειρήσεις (ιδίως οι μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες). «Θα προσπαθήσουμε να αντιμετωπίσουμε όσο το δυνατόν περισσότερα», λέει η κ. Κόλλια. «Φέτος τα κινήματα για τη διατήρηση των ελεύθερων παραλιών βοήθησαν πολύ όλους μας να ξαναδούμε λάθη του παρελθόντος και να προσπαθήσουμε για το καλύτερο δυνατό, με σκοπό να διασφαλιστούν η νομιμότητα και η ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών στις παραλίες σύμφωνα με το Σύνταγμα, προστατεύοντας παράλληλα το ελληνικό τουριστικό προϊόν. Ας κριθούμε από το αποτέλεσμα».
Μετ’ εμποδίων οι κατεδαφίσεις στα Δωδεκάνησα
Χρειάστηκε να περάσουν 20 χρόνια για να ξεκινήσουν και πάλι κατεδαφίσεις αυθαιρέτων σε δάση και αιγιαλούς της Ρόδου. Ηδη όμως οι αρμόδιες υπηρεσίες έρχονται αντιμέτωπες με δύο σοβαρά ζητήματα: το πρώτο και κυριότερο, ότι πολλά από τα αυθαίρετα «αβγάτισαν», με αποτέλεσμα να πρέπει να ελεγχθούν εκ νέου. Το δεύτερο είναι ότι ήδη άρχισαν οι απειλές από τους παρανομούντες προς τους υπαλλήλους που ορίστηκαν να φέρουν εις πέρας το δύσκολο έργο.
Πριν από λίγες ημέρες υπεγράφη από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου σύμβαση με ιδιώτη εργολάβο, ο οποίος θα αναλάβει να κατεδαφίσει 421 αυθαίρετα σε όλα τα Δωδεκάνησα. Εξ αυτών, η μερίδα του λέοντος βρίσκεται στη Ρόδο (135 σε αιγιαλούς, 54 σε δάση και 30 πολεοδομικά). Oπως ανέδειξε με σειρά ρεπορτάζ της η «Κ» φέτος το καλοκαίρι, η κατάσταση στις παραλίες του νησιού είναι δραματική, καθώς τερατώδεις αυθαιρεσίες επιβιώνουν επί σειράν ετών χάρη στην αδυναμία των Αρχών να επέμβουν και στην απροθυμία του Δήμου Ρόδου να δρομολογήσει τη σφράγιση των παράνομων επιχειρήσεων (έχουν ήδη απαγγελθεί κατηγορίες σε στελέχη της απερχόμενης δημοτικής αρχής).
«Ο διαγωνισμός πραγματοποιήθηκε το 2021 και η σύμβαση υπεγράφη τώρα. Το Δημόσιο κατηγορείται συχνά για αδράνεια, όμως στον νόμο υπάρχουν προθεσμίες και διαδικασίες που φτάνουν μέχρι τα δικαστήρια και φυσικά καθυστερούν την υπογραφή.
Ευτυχώς, η σύμβαση υπεγράφη και πλέον μετά από τόσα χρόνια συνεργαζόμαστε με το κεντρικό κράτος, στην αστυνομία και το Λιμενικό για να προχωρήσουμε», αναφέρει στην «Κ» η γενική γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου Μαριάνα Νικολαΐδου. «Υπάρχουν βέβαια πολλά ζητήματα που μας απασχολούν. Το κυριότερο είναι ότι υπάρχουν αυθαίρετα που πριν από 3-4 χρόνια ήταν 50 τ.μ. και τώρα είναι 500 τ.μ. ξενοδοχεία, ή αυθαίρετες παράγκες που τώρα είναι βίλες. Εχουμε ζητήσει από τις δασικές και κτηματικές υπηρεσίες να ελέγξουν τη λίστα των αυθαιρέτων που μας έχουν στείλει και θα αποφασίσουμε στην πορεία πώς θα χειριστούμε αυτές τις περιπτώσεις».
Ενδεικτικό της πολυπλοκότητας των κατεδαφίσεων είναι ότι με τον καθορισμό των υπαλλήλων που θα φέρουν σε πέρας το έργο, αυτοί άρχισαν να δέχονται απειλές. «Αυτό αναδεικνύει τη σοβαρότητα του θέματος», επισημαίνει η κ. Νικολαΐδου.
kathimerini.gr
Σύμφωνα με το πρόγραμμα που ανακοινώθηκε από τον Δήμο Σουλίου, οι φετινές εκδηλώσεις για την 223η επέτειο της ανατίναξης του Κουγκίου στο Σούλι από τον καλόγερο Σαμουήλ το 1803 θα πραγματοποιηθούν με κάθε μεγαλοπρέπεια την Κυριακή 24 Μαΐου.
Με βάση τα δεδομένα όλων των προηγούμενων ετών, θεωρείται βέβαιο πως και φέτος χιλιάδες επισκέπτες από όλη την Ελλάδα θα κατακλύσουν τα ηρωικά και αιματοβαμμένα βράχια του Σουλίου.
Με την ευκαιρία αυτή, θεώρησα πρέπον, ως προερχόμενος από το Σούλι και ασχολούμενος με την Ιστορία του, να απευθύνω λίγα λόγια, βοηθητικά ελπίζω, προς τους συμπολίτες εκείνους που θα έχουν την πολύτιμη ευκαιρία να φτάσουν ως εκεί πάνω.
Εκεί όπου «ο άγγελος χορεύει του πολέμου, δάφνας μοιράζει», εκεί «όπου αδάμαστοι άντρες… από βράχον εις βράχον πηδάουν ψάλλοντες πολέμιον άσμα», κατά τον εθνικό μας ποιητή Ανδρέα Κάλβο.
Οι οδικές διαδρομές προς το Σούλι
Η ανάβαση στο Σούλι μπορεί να γίνει από τρεις βασικές κατευθύνσεις, ανάλογα με τον τόπο αφετηρίας.
1. Από την περιοχή Ιωαννίνων
Η πρώτη διαδρομή, με αφετηρία την περιοχή των Ιωαννίνων, ακολουθεί τον οδικό άξονα:
Εγνατία – Τύρια – Αρτοπούλα – Ζωτικό – ύψωμα Βριτζάχας / Λιβάδι – Κουκουλιοί – Αυλότοπος – Σούλι.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται ώστε οι οδηγοί να κατευθυνθούν προς Αυλότοπο και όχι προς Τσαγγάρι.
2. Από Φιλιάτες και Ηγουμενίτσα
Η δεύτερη διαδρομή, με αφετηρία τις περιοχές Φιλιατών και Ηγουμενίτσας, ακολουθεί τη διαδρομή:
Εγνατία – διασταύρωση στο Λευτεροχώρι Παραμυθιάς – Αγία Κυριακή / Πόποβο – ανάβαση στο κατάφυτο από έλατα ύψωμα του Γκορίλα – Κουκουλιοί – Αυλότοπος – Σούλι.
Πρόκειται για νέο δρόμο, μέσα από ένα ιδιαίτερα όμορφο φυσικό τοπίο.
3. Από Παραμυθιά – Γλυκή
Η τρίτη πρόσβαση, που είναι και η πιο πολυσύχναστη και ασφαλής, γίνεται από:
Παραμυθιά – Γλυκή – ύψωμα Ζαβρούχου – διασταύρωση για τον κτηνοτροφικό οικισμό “Μαμάκου” – Σούλι.
Και εδώ χρειάζεται προσοχή, ώστε οι οδηγοί να μην κατευθυνθούν προς Τσαγγάρι.
Οι δύο πρώτες διαδρομές είναι δυνατές με μηχανές ή ΙΧ, ενώ η τρίτη μπορεί να γίνει και με λεωφορείο.
Οι ορειβατικές διαδρομές
Για τους ορειβάτες —και ιδιαίτερα για τους μερακλήδες— υπάρχουν άλλες τρεις διαδρομές. Είναι όλες δύσκολες, αλλά και καθηλωτικές.
Σε κάθε περίπτωση, οι διαδρομές αυτές δεν πρέπει να επιχειρούνται από μοναχικούς ορειβάτες.
1. Από τη Γλυκή μέσω της Σκάλας της Τζαβέλαινας
Η πρώτη διαδρομή είναι η πιο γνωστή, πιο ομαλή και πολυσύχναστη.
Ξεκινά από τη Γλυκή, μέσω της περίφημης Σκάλας της Τζαβέλαινας. Από εκεί οδηγεί στη γέφυρα Ντάλλα, όπου συμβάλλουν ο Αχέροντας με το Τσαγγαριώτικο ρέμα, και συνεχίζει προς τις πηγές του Αχέροντα, τη Σαμονίβα και τα Πηγάδια.
Ο χρόνος πορείας υπολογίζεται περίπου σε 2,5 έως 3,5 ώρες.
Στη διαδρομή αυτή διεξάγεται κάθε χρόνο και ο «Δρόμος Θυσίας», την ημέρα των επετειακών εκδηλώσεων.
2. Από το Ρωμανό Λάκκας Σουλίου
Η δεύτερη διαδρομή ξεκινά από το χωριό Ρωμανό της Λάκκας Σουλίου.
Από εκεί ανεβαίνει κανείς στο σουλιώτικο βουνό Βούτσι. Ως ένα σημείο η πρόσβαση μπορεί να γίνει και με όχημα 4×4, μέχρι τη θέση Αλογομάντρι, σε υψόμετρο περίπου 1.100 μέτρων.
Στη συνέχεια, η πορεία συνεχίζεται αριστερά προς την κορυφογραμμή του βουνού Μούργκα —όχι Μουργκάνα, η οποία βρίσκεται στα σύνορα με την Αλβανία— σε υψόμετρο περίπου 800 μέτρων, πάνω από το Σούλι, στη θέση Άγιος Νικόλαος, όπου υπάρχει και εκκλησάκι.
Από εκεί, το κατηφορικό μονοπάτι οδηγεί στα Πηγάδια.
Ο χρόνος πορείας από το Ρωμανό υπολογίζεται περίπου σε 3 έως 5 ώρες.
3. Από το Παλαιοχώρι Μπότσαρη
Η τρίτη διαδρομή ξεκινά από το ιστορικό χωριό Παλαιοχώρι Μπότσαρη της Λάκκας Σουλίου.
Η πορεία ανεβαίνει στη νότια πλευρά του βουνού Μούργκα, φτάνει στο παρεκκλήσι του Αγίου Παντελεήμονα —ως εκεί είναι δυνατή και η πρόσβαση με 4×4— και συνεχίζει προς την κορυφή, στη θέση Φλάμπουρο, σε υψόμετρο περίπου 1.150 μέτρων.
Στη συνέχεια, η διαδρομή προχωρά δεξιά και φτάνει πάνω από την Κιάφα, στη θέση Τόπι, σε υψόμετρο περίπου 1.000 μέτρων. Από εκεί, το κατηφορικό μονοπάτι οδηγεί στην Κιάφα και κατόπιν στα Πηγάδια.
Ο χρόνος πορείας από το Παλαιοχώρι Μπότσαρη υπολογίζεται περίπου σε 3 έως 5 ώρες.
Χρήσιμες οδηγίες για την ημέρα των εκδηλώσεων
Την ημέρα των εκδηλώσεων, λόγω της μεγάλης προσέλευσης επισκεπτών και οχημάτων, δημιουργείται συνήθως το αδιαχώρητο.
Όλα τα τροχοφόρα, πλην των επισήμων, σταθμεύουν σε χώρο που έχει προκαθοριστεί από την Τροχαία, μερικές δεκάδες μέτρα πριν από τα Πηγάδια και το Δημοτικό Σχολείο, όπου βρίσκεται και το Ηρώο.
Για τον λόγο αυτό, οι επισκέπτες θα χρειαστεί να συνεχίσουν ανηφορικά με τα πόδια.
Όσοι θελήσουν να φτάσουν μέχρι το ιστορικό εκκλησάκι του Αγίου Δονάτου, όπου τελείται η δοξολογία, θα χρειαστούν κόπο, θέληση και υπομονή.
Επειδή το πλήθος είναι αδύνατον να εξυπηρετηθεί από τα δύο υπάρχοντα τοπικά καφενεία —το ένα από τα οποία λειτουργεί και ως ξενώνας και ταβέρνα— καλό είναι οι επισκέπτες να έχουν μαζί τους:
κρύο νερό, καφέ, αναψυκτικό και σοκολάτα, ιδιαίτερα λόγω της κόπωσης και της εφίδρωσης.
Όσοι ιδρώνουν πολύ ή είναι σωματικά ευαίσθητοι, καλό είναι να έχουν μαζί τους και μια εναλλακτική λύση, όπως ένα φανελάκι και ένα μπουφάν.
Το αεράκι που κατεβαίνει από το Βούτσι και τη Μούργκα είναι δροσερό και απολαυστικό, όμως σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να γίνει επικίνδυνο.
Απαραίτητα θεωρούνται επίσης:
γυαλιά ηλίου, καπέλο και ομπρέλα, καθώς ο ήλιος είναι συνήθως έντονος.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται για τα παιδιά.
Η δοξολογία και η αναπαράσταση
Προσωπική σύσταση είναι, όσοι δεν αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα υγείας, να ανέβουν μέχρι τον Άγιο Δονάτο και στη συνέχεια να επιστρέψουν στο αμφιθέατρο, απ’ όπου θα παρακολουθήσουν την αναπαράσταση.
Η αναπαράσταση αποτελεί την κορυφαία πράξη του Σουλιώτικου Έπους και αξίζει πραγματικά τον κόπο.
Σύμφωνα με το πρόγραμμα, η εκδήλωση πραγματοποιείται περίπου στις 11:00, μετά την επίσημη δοξολογία, χοροστατούντος του Μητροπολίτη Παραμυθιάς, Φιλιατών, Γηρομερίου και Πάργας.
Για τον λόγο αυτό, το καλύτερο για τους επισκέπτες και προσκυνητές είναι να ξεκινήσουν από τον τόπο τους νωρίς το πρωί, ώστε να φτάσουν στο Σούλι πριν δημιουργηθεί το αδιαχώρητο και πριν δυναμώσει ο ήλιος.
Πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη ότι μέχρι το πέρας των εκδηλώσεων απαγορεύεται η επιστροφή με αυτοκίνητο, καθώς ο δρόμος είναι στενός και υπάρχει κίνδυνος ατυχημάτων με όσους ακόμη καταφτάνουν.
Για όσους αγαπούν τη φύση και την ιστορία
Αγαπητέ επισκέπτη και προσκυνητή,
αν είσαι ρομαντικός και φυσιολάτρης, το ιδανικό για σένα είναι να φτάσεις στο Σούλι πριν από την ανατολή του ήλιου.
Καθώς θα ανεβαίνεις μέσα από λαγκάδια και βουνά, κόψε ταχύτητα, άνοιξε το παράθυρο του αυτοκινήτου και η διαδρομή σου θα γίνει ένα υπέροχο μουσικό ταξίδι.
Θα σε συνοδεύουν τα κελαηδίσματα εκατοντάδων πουλιών, τα κουδουνίσματα και τα βελάσματα των ζώων της περιοχής, ίσως ακόμη και τα ουρλιαχτά των λύκων που βγαίνουν στο πρωινό λυκόφως.
Όταν φτάσεις στο προαύλιο του Αγίου Δονάτου, κοίταξε ως πέρα, ως πάνω και ως κάτω στον καθαρό ορίζοντα.
Το πρώτο που θα νιώσεις είναι μια ανείπωτη και δυνατή γοητεία, που προσφέρει η αγκαλιά της φύσης του Σουλίου.
Κι αν ακόμη δεν έχει ανατείλει ο ήλιος πίσω από τη Μούργκα, θα έχεις το μοναδικό προνόμιο να απολαύσεις μια από τις ωραιότερες ανατολές.
Από ψηλά, από τον Άγιο Δονάτο, θα έχεις την ευκαιρία να αντικρίσεις μερικά από τα πιο σπουδαία και ηρωικά τοπόσημα του Σουλίου:
το Κούγκι, το Κάστρο της Κιάφας, τη Ράχη του Δράκου, τη βαθιά χαράδρα του Αχέροντα, τη Ράχη της Αστραπής πάνω από τη Σαμονίβα, το Ζαβρούχου, το πέρασμα ανάμεσα στην Κιάφα και τον Αβαρίκο, την περίφημη Σκάλα της Τζαβέλαινας.
Μέχρι και το μαρτυρικό Ζάλογγο φτάνει το βλέμμα.
Κι αφού γεμίσεις μέσα σου με γαλήνη, θα αξιωθείς, μετά τη δοξολογία, να παρακολουθήσεις από το αμφιθέατρο την αναπαράσταση της ανατίναξης του Κουγκίου από τον θρυλικό Καλόγερο Σαμουήλ.
Την κορυφαία —και όχι τελευταία— πράξη του Σουλιώτικου Έπους.
Μια στάση στο σπίτι των Τζαβελαίων
Φίλη προσκυνήτρια και φίλε προσκυνητή του Σουλίου,
είτε ανέβεις στο ύψωμα του Αγίου Δονάτου και στο αμφιθέατρο, είτε μείνεις στα Πηγάδια και στο Ηρώο, μην παραλείψεις να επισκεφθείς, λίγα μέτρα πιο πέρα, το αναπαλαιωμένο σπίτι του Λάμπρου και του Φώτου Τζαβέλα, το οποίο λειτουργεί πλέον ως μουσείο.
Εκεί θα σε αναμένει για να σε ξεναγήσει με προθυμία, χαρά και αγνό φρόνημα ο απόγονος των Σουλιωτών ηρώων, Κώστας Τζαβέλας.
Ύστερα από όλα αυτά τα θαυμάσια που επιφυλάσσει το ανέβασμα στο Σούλι, να είσαι βέβαιος ή βέβαιη πως κάθε σωματική κούραση ή δυσθυμία θα υποχωρήσει.
Θα νιώσεις την ψυχή σου γεμάτη από δέος, θαυμασμό και γαλήνη, γιατί θα έχεις εκπληρώσει μια βαθιά επιθυμία.
Και οπωσδήποτε θα αισθανθείς έναν απέραντο σεβασμό και μια υψηλή συγκίνηση για εκείνους τους ήρωες που έκαναν ύψιστη αποστολή και ιδανικό της ζωής τους την προσωπική αξιοπρέπεια, την άδολη αγάπη και τη θυσία για την Ελευθερία.
Εύχομαι σε όλους τους προσκυνητές καλή ανάβαση και θεία μετάληψη με τα εξαίσια νάματα του ιερού τόπου του Σουλίου.
Βαγγέλης Τσιρώνης
Φιλόλογος – συγγραφέας
Με την τοπική κοινωνία να βρίσκεται σε αναβρασμό, η Επιτροπή Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Ηπείρου καλείται την Πέμπτη 7 Μαΐου να γνωμοδοτήσει για δύο μεγάλα επενδυτικά σχέδια που αφορούν την εγκατάσταση αιολικών σταθμών στην περιοχή της Πάργας.
Πρόκειται για δύο έργα-«μαμούθ», συνολικής ισχύος 84 MW, που προγραμματίζονται από την εταιρεία «ΑΙΟΛΙΚΗ ΠΑΡΓΑΣ ΠΕΡΙΒΛΕΠΤΟΝ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε.». Αναλυτικότερα, το πρώτο έργο αφορά Αιολικό Σταθμό ισχύος 42 MW στη θέση «ΣΩΡΙΑΣΤΟΝ» και το δεύτερο, επίσης ισχύος 42 MW, στη θέση «ΠΕΡΙΒΛΕΠΤΟΝ», αμφότερα εντός της Δημοτικής Ενότητας Πάργας.
Οι αντιδράσεις από κατοίκους, τοπικούς φορείς και περιβαλλοντικές οργανώσεις είναι έντονες, καθώς εκφράζονται σοβαρές ανησυχίες για τις επιπτώσεις που θα έχουν τέτοιας κλίμακας παρεμβάσεις στο φυσικό κάλλος, το τοπίο και την τουριστική ταυτότητα της ευρύτερης περιοχής της Πάργας.
Το πιθανότερο είναι ότι η Περιφέρεια Ηπείρου θα συνταχθεί με τις ανησυχίες της τοπικής κοινωνίας και δεν θα δώσει «πράσινο φως» στις Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ), οι οποίες περιλαμβάνουν και τα απαραίτητα συνοδά έργα οδοποιίας και διασύνδεσης, όπως έχει πράξει και σε ανάλογες περιπτώσεις.
Όμως αυτό δεν αρκεί για να σταματήσουν τα έργα καθώς οι αποφάσεις είναι γνωμοδοτικές και οι εγκρίσεις δίνονται από την Αποκεντρωμένη.
Η πρόταση για το μέλλον του λιμανιού της Πάργας παρουσιάστηκε επίσημα
Απάντηση για τα 1,2 εκατ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης και η νέα εικόνα του λιμανιού της Πάργας
Με επιτυχία το 1ο Nisaki Tour 2026 στην Πάργα – Πάνω από 70 αθλητές στη θάλασσα
Έκκληση για σωστή χρήση των κάδων στην παραλιακή ζώνη της Πάργας
Ράμπα ΑμεΑ στην Αμμουδιά και ακόμη δύο σε επόμενη φάση
Κάθε μέρα σκοτώνεται ή σακατεύεται κάποιος στη δουλειά
Ένα βήμα πιο κοντά η αναγέννηση του Μεγάρου Βασιλά
Έκκληση για σωστή χρήση των κάδων στην παραλιακή ζώνη της Πάργας
Ράμπα ΑμεΑ στην Αμμουδιά και ακόμη δύο σε επόμενη φάση
Με επιτυχία το 1ο Nisaki Tour 2026 στην Πάργα – Πάνω από 70 αθλητές στη θάλασσα
Δείτε ζωντανά την μουσική Παράσταση στην Πάργα
Η Πάργα στο επίκεντρο για τον γάμο της Ηλιάνας Παπαγεωργίου
θρίλερ με τον 62χρονο ψαρά που γλίστρησε από το καΐκι κι έπεσε στη θάλασσα – «τον είδε να βυθίζεται…»
Πάργα: το 60% των καταλυμάτων θα ανοίξουν το Πάσχα
Μια αγνή ιστορία αγάπης με φόντο την πανέμορφη Πάργα
Κάθε μέρα σκοτώνεται ή σακατεύεται κάποιος στη δουλειά
Ένα βήμα πιο κοντά η αναγέννηση του Μεγάρου Βασιλά
Έκκληση για σωστή χρήση των κάδων στην παραλιακή ζώνη της Πάργας
Ράμπα ΑμεΑ στην Αμμουδιά και ακόμη δύο σε επόμενη φάση
Με επιτυχία το 1ο Nisaki Tour 2026 στην Πάργα – Πάνω από 70 αθλητές στη θάλασσα
Η πρόταση για το μέλλον του λιμανιού της Πάργας παρουσιάστηκε επίσημα
Απάντηση για τα 1,2 εκατ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης και η νέα εικόνα του λιμανιού της Πάργας
Δείτε ζωντανά την μουσική Παράσταση στην Πάργα
Μέσα στη Ραγδαία Αναπτυσσόμενη Indie Game Σκηνή της Αθήνας και στους Δημιουργούς Πίσω από Αυτήν
Σκληρή κριτική Γκούμα για τον δανεισμό από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων
Αυτός είναι ο δράστης της ένοπλης ληστείας στην Πάργα
Ληστεία και πυροβολισμοί στην Πάργα: Δράστες απείλησαν τον ιδιοκτήτη και πυροβόλησαν για να διαφύγουν
Από την Πάργα στη Φλόριντα: Ο Βασίλης Γεραλέξης στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα SUP
Εντοπίστηκε η σορός του 63χρονου ψαρά στην Πάργα
θρίλερ με τον 62χρονο ψαρά που γλίστρησε από το καΐκι κι έπεσε στη θάλασσα – «τον είδε να βυθίζεται…»
Πάργα: Ληστεία σε κατάστημα χρυσαφικών και κλοπή αυτοκινήτου από τους δράστες
Η Πάργα στο επίκεντρο για τον γάμο της Ηλιάνας Παπαγεωργίου
Ολονύκτιες έρευνες για τον εντοπισμό του αγνοούμενου ψαρά στην Πάργα
Την ανεξαρτητοποίησή του ανακοίνωσε ο Τάσος Χαλκής
Πάργα: Απόπειρα ληστείας σε λεωφορείο με μαθητές
Η πρόταση για το μέλλον του λιμανιού της Πάργας παρουσιάστηκε επίσημα
Παρουσιάστηκε η μελέτη για τη νέα παραλιακή ζώνη της Πάργας Παρουσιάστηκε η μελέτη για την ανάπλαση της χερσαίας ζώνης του...
Ένα ευρώ, ένα γεύμα, μια ελπίδα για τα αδέσποτα της Πάργας
Καλύτερη ζωή για τα αδέσποτα της Πάργας Μια σημαντική προσπάθεια στήριξης των αδέσποτων ζώων της Πάργας βρίσκεται σε εξέλιξη μέσω...
Η Πάργα στο επίκεντρο για τον γάμο της Ηλιάνας Παπαγεωργίου
Στην Πάργα φαίνεται πως θα πραγματοποιηθεί ο γάμος της Ηλιάνας Παπαγεωργίου με τον Γιάννη Καραβασάνη. Σύμφωνα με όσα αποκάλυψε σήμερα...
Ομόφωνο «όχι» της Επιτροπής Περιβάλλοντος για τις ανεμογεννήτριες σε Αγιά και Πάργα
Η Επιτροπή Περιβάλλοντος, Χωρικού Σχεδιασμού και Ανάπτυξης της Περιφέρειας Ηπείρου έλαβε ομόφωνη αρνητική απόφαση σχετικά με τις περιβαλλοντικές μελέτες που...
Πάργα: 47χρονος εντοπίστηκε χωρίς αισθήσεις σε λεωφορείο
Τραγική κατάληξη είχε το ταξίδι ενός 47χρονου, ο οποίος επιβιβάστηκε σε λεωφορείο του ΚΤΕΛ στην Αθήνα με τελικό προορισμό την...
Πάργα: Απόπειρα ληστείας σε λεωφορείο με μαθητές
Φωτογραφία A.i Συνελήφθησαν χθες, 29 Απριλίου 2026, το απόγευμα από αστυνομικούς του Αστυνομικού Σταθμού Πάργας δύο ανήλικοι, ημεδαπός και αλλοδαπός,...