Γίναμε η «Ταϊλάνδη της Ευρώπης»; Το σοκαριστικό περιστατικό στην Κρήτη, όπου περίπου 65χρονος γαλλόφωνος τουρίστας φέρεται να επιχείρησε να προσφέρει χρήματα προκειμένου να αποκτήσει πρόσβαση σε ένα 10χρονο κορίτσι, δεν προκαλεί μόνο αποτροπιασμό. Φέρνει στην επιφάνεια και ένα πολύ πιο άβολο ερώτημα: αν ο άνθρωπος που καταγγέλλεται ήταν μετανάστης και όχι Ευρωπαίος τουρίστας, θα ήταν ίδια η αντίδραση της κοινωνίας, των ΜΜΕ και της πολιτικής ζωής;

Το περιστατικό δημοσιοποιήθηκε στην Κρήτη στις 7 Αυγούστου. Σύμφωνα με την καταγγελία της ιδιοκτήτριας της επιχείρησης, ο άνδρας, ο οποίος δεν μιλούσε καλά αγγλικά και ήταν γαλλόφωνος, φέρεται να απευθύνθηκε σε νεαρή Γαλλίδα εργαζόμενη και, με λόγια και χειρονομίες, να ζήτησε να πληρώσει προκειμένου να συνευρεθεί με το 10χρονο κορίτσι που βρισκόταν έξω από το κατάστημα.

Η εργαζόμενη ενημέρωσε άμεσα τους ανθρώπους της επιχείρησης, κλήθηκε η Αστυνομία και ενημερώθηκε το ξενοδοχείο όπου φέρεται να διέμενε ο τουρίστας. Το παιδί, ευτυχώς, δεν αντιλήφθηκε τι συνέβαινε. Μέχρι τη δημοσιοποίηση της υπόθεσης, ο άνδρας δεν είχε συλληφθεί και, σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ, δεν είχε σχηματιστεί δικογραφία.

Αν ήταν μετανάστης;

Με αφορμή την υπόθεση, δημόσια ανάρτηση του Jason Thi στο Facebook θέτει ένα ερώτημα που, όσο ενοχλητικό κι αν είναι, αξίζει να συζητηθεί: τι θα είχε συμβεί επικοινωνιακά και πολιτικά εάν ο άνθρωπος που καταγγέλλεται δεν ήταν ένας εύπορος Δυτικοευρωπαίος τουρίστας, αλλά ένας σκουρόχρωμος μετανάστης ή πρόσφυγας;

Δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς το σκηνικό. Τηλεοπτικά πάνελ επί ημέρες, πολιτικές δηλώσεις για την «ασφάλεια», αναφορές στα σύνορα, γενικεύσεις για ολόκληρες εθνικότητες και θρησκείες και ένα κύμα οργής στα κοινωνικά δίκτυα που πιθανότατα θα ξεπερνούσε κατά πολύ το ίδιο το περιστατικό.

Εδώ, όμως, ο καταγγελλόμενος είναι Ευρωπαίος τουρίστας. Και κάπου εκεί γεννιέται η υποψία ότι η δημόσια οργή μας δεν ενεργοποιείται πάντοτε με τα ίδια αντανακλαστικά.

Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει αποδεδειγμένο σχέδιο συγκάλυψης ή ότι οι Αρχές επέδειξαν διαφορετική μεταχείριση λόγω εθνικότητας. Ένας τέτοιος ισχυρισμός θα απαιτούσε στοιχεία. Σημαίνει όμως ότι ο τρόπος με τον οποίο συζητάμε τέτοιες υποθέσεις αποκαλύπτει συχνά μια βαθιά αντίφαση: το ίδιο περιστατικό μπορεί να παρουσιάζεται ως «απόδειξη» για την επικινδυνότητα μιας ολόκληρης κοινωνικής ομάδας όταν ο δράστης είναι μετανάστης, αλλά ως μεμονωμένη παρεκτροπή όταν πρόκειται για Ευρωπαίο επισκέπτη.

Ο τουρίστας ως «ιερό πρόσωπο»

Για δεκαετίες η Ελλάδα έχει μάθει να επαναλαμβάνει ότι ο τουρισμός είναι η «βαριά βιομηχανία» της χώρας. Είναι αναμφισβήτητα ένας από τους σημαντικότερους πυλώνες της οικονομίας. Όμως η οικονομική του σημασία δεν μπορεί να μεταφράζεται σε κοινωνική υποτέλεια.

Δεν μπορεί να κυριαρχεί η λογική ότι ο τουρίστας έχει πάντα δίκιο, ότι πρέπει να ικανοποιείται με κάθε τρόπο και ότι οτιδήποτε μπορεί να τραυματίσει την «τουριστική εικόνα» καλό είναι να περνά γρήγορα στο περιθώριο.

Ακριβώς εκεί αποκτά νόημα η προκλητική φράση ότι κινδυνεύουμε να μετατραπούμε στην «Ταϊλάνδη της Ευρώπης». Όχι ως προσβολή προς την Ταϊλάνδη ή τον λαό της και όχι ως κυριολεκτική σύγκριση δύο χωρών, αλλά ως προειδοποίηση για ένα μοντέλο τουρισμού στο οποίο ο επισκέπτης αρχίζει να πιστεύει ότι το χρήμα του μπορεί να αγοράσει τα πάντα.

Ένα δωμάτιο. Μια παραλία. Μια υπηρεσία. Μια εξαίρεση από τους κανόνες. Την ανοχή των ντόπιων.

Και, στη χειρότερη εκδοχή αυτής της νοοτροπίας, ακόμη και ανθρώπους.

Τα παιδιά δεν είναι «τουριστικό προϊόν»

Το πιο τρομακτικό στοιχείο της συγκεκριμένης καταγγελίας δεν είναι μόνο αυτό που φέρεται να ζήτησε ο άνδρας. Είναι και η αντίληψη που υποδηλώνει μια τέτοια συμπεριφορά: ότι κάποιος μπορεί να θεωρήσει πως, επειδή διαθέτει χρήματα και βρίσκεται σε έναν τουριστικό προορισμό, υπάρχει ένα ποσό που μπορεί να του ανοίξει οποιαδήποτε πόρτα.

Εδώ πρέπει να υπάρχει μια απολύτως αδιαπραγμάτευτη κόκκινη γραμμή.

Τα παιδιά δεν έχουν τιμή. Η αξιοπρέπεια δεν έχει τιμή. Και η προστασία των ανηλίκων δεν μπορεί να εξαρτάται από το διαβατήριο, το πορτοφόλι ή την ιδιότητα του καταγγελλόμενου.

Ούτε «καλός» τουρίστας ούτε «κακός» μετανάστης

Η απάντηση στην επιλεκτική οργή δεν μπορεί να είναι ένας αντίστροφος ρατσισμός. Δεν ευθύνονται οι Γάλλοι, οι Ευρωπαίοι ή οι τουρίστες για την πράξη ενός ανθρώπου, ακριβώς όπως δεν ευθύνονται οι μετανάστες για την πράξη ενός μετανάστη.

Αυτό όμως είναι ακριβώς το σημείο.

Εάν απαιτούμε να μη γενικεύουμε όταν ο φερόμενος δράστης είναι Ευρωπαίος, οφείλουμε να κάνουμε ακριβώς το ίδιο όταν είναι Σύρος, Πακιστανός, Αφγανός ή Αφρικανός. Και εάν απαιτούμε παραδειγματική θεσμική αντίδραση όταν ο δράστης είναι μετανάστης, οφείλουμε να την απαιτούμε με την ίδια ένταση όταν είναι εύπορος τουρίστας.

Η προστασία ενός παιδιού δεν μπορεί να έχει δύο μέτρα και δύο σταθμά.

Ούτε η δικαιοσύνη.

Ούτε η κοινωνική καταδίκη.

Γιατί διαφορετικά το πραγματικό μήνυμα που στέλνουμε δεν είναι ότι προστατεύουμε τα παιδιά μας. Είναι ότι επιλέγουμε ποιος δικαιούται να μας εξοργίσει ανάλογα με την εθνικότητα, την κοινωνική του θέση και το πορτοφόλι του.

Και αν πράγματι θέλουμε η Ελλάδα να παραμένει μια φιλόξενη χώρα, πρέπει πρώτα να θυμηθούμε κάτι αυτονόητο: φιλοξενία δεν σημαίνει υποταγή.

Το κείμενο αποτελεί άρθρο άποψης με αφορμή το περιστατικό που δημοσιοποιήθηκε στην Κρήτη και σχετική δημόσια τοποθέτηση στα κοινωνικά δίκτυα. Οι αναφορές στον άνδρα αποδίδονται ως καταγγελίες, καθώς στο αρχικό δημοσίευμα αναφερόταν ότι δεν είχε συλληφθεί ούτε είχε σχηματιστεί δικογραφία.

Πηγή περιστατικού: Parakritika.gr

Αφορμή άρθρου γνώμης: Δημόσια ανάρτηση του Jason Thi στο Facebook, μέσω αναδημοσίευσης της Zoe Faltseta.