ΠΑΡΓΑ
Πάργα: Το ανορθόδοξο κάστρο του Αλή Πασά και το χρυσό “Βατερλώ” του

Ένα ταξίδι στο χρόνο… 200 χρόνια πριν – Πετάμε πάνω από το χωριό Ανθούσα, ανάμεσα στα δημοτικά διαμερίσματα της Ανθούσας και της Αγιάς
Το Κάστρο Ανθούσας, ή το Κάστρο του Αλή Πασά βρίσκεται πάνω από το ομώνυμο χωριό, ανάμεσα στα δημοτικά διαμερίσματα της Ανθούσας και της Αγιάς.
Χτίστηκε το 1814 από τον Αλή Πασά των Ιωαννίνων με σκοπό να ελέγχει από εκεί την ανυπότακτη Πάργα, που λίγο μετά θα αγόραζε από τον βρετανό κυβερνήτη της Επτανήσου Μαίτλαντ.
Απολαύστε την πτήση του haanity:
Ιστορία
Όπως αναφέρει το kastra.eu, ο 1814, ο πασάς των Ιωαννίνων αποφάσισε να επικεντρωθεί στην κατάκτηση της Πάργας. Μετά την κατάλυση από τον Ναπολέοντα της Δημοκρατίας της Βενετίας, όλες οι ενετικές κτήσεις στην περιοχή είχαν στα χέρια του Αλή πασά εκτός από την Κέρκυρα και την Πάργα που έγιναν Γαλλικές. Με τη πτώση του Ναπολέοντα, ο Αλή πασάς θεώρησε ότι έφτασε η στιγμή να καταστρατηγήσει τις όποιες συμφωνίες μεταξύ Υψηλής Πύλης και Γάλλων και να επιτεθεί στην Πάργα παρόλο που την υπεράσπιζαν Γαλλικά στρατεύματα.
Στις 17 Φεβρουαρίου του 1814 ο στρατός του πασά επιτέθηκε αιφνιδιαστικά στα περίχωρα της Πάργας και επιδόθηκε σε σφαγές, ειδικά στην Αγιά. Όμως δεν τόλμησε να επιτεθεί στην Πάργα. Αντ’ αυτού αποφασίστηκε πολιορκία της πόλης και επελέγη ο απότομος και ψηλός λόφος νότια από την Ανθούσα για την κατασκευή οχυρού με σκοπό την επιτήρηση και τον κανονιοβολισμό της Πάργας από εκεί.
Γενικά ο Αλή πασάς συνήθιζε να χτίζει μικρά οχυρά γύρω από τα σημεία που είχε βάλει στο μάτι. Το είχε κάνει στο Σούλι, στη Λευκάδα (με τα κάστρα Γρίβα και Πλαγιάς), αλλά και στην Παραμυθιά και στο Μαργαρίτι. Η χρήση αυτών των πολιορκητικών οχυρών ήταν περιορισμένη χρονικά και διαρκούσε μέχρι την κατάληψη του αντικειμενικού στόχου. Κάποια από αυτά, όπως της Ανθούσας, φαίνεται ότι χρησιμοποιήθηκαν και αργότερα δεχόμενα μεταγενέστερες επισκευές και γι’ αυτό διασώζονται.
Ο Αλή πασάς άρχισε την κατασκευή του κάστρου της Ανθούσας μέσα στο 1814 παρακάμπτοντας με διπλωματικούς ελιγμούς την αντίθεση του Γάλλου διοικητή Επτανήσου Danzelot (που είχε έδρα την Κέρκυρα).
Αρχιτέκτονας του κάστρου ήταν ο Ιταλός Don Santo di Monteleone που φαίνεται ότι ήταν αξιωματικός του στρατού του Αλή πασά και δεν πρέπει, εξ όσων γνωρίζουμε, να ξανάκτισε, πριν ή μετά, άλλο κάστρο. Έτσι εξηγείται η περίεργη σχεδίαση του κάστρου, η άνιση κατανομή της οχύρωσης, ο δυσανάλογος πύργος, η ασθενής προστασία κάποιων πλευρών, η λανθασμένη σχεδίαση τυφεκιοθυρίδων και κανονιοθυρίδων, η αλλοπρόσαλλη διαρρύθμιση χώρων, και τα στατικά προβλήματα.
Το κάστρο δεν αποδείχθηκε ιδιαίτερα χρήσιμο. Μέσα στην ίδια χρονιά, το 1814, οι Εγγλέζοι έγιναν κυρίαρχοι των Επτανήσων. Προφανώς αυτή η αλλαγή αποθάρρυνε οποιαδήποτε επιθετική πρωτοβουλία του πασά, ο οποίος τελικά, το 1819, αγόρασε την Πάργα από τους Βρετανούς έναντι 150.000 λιρών.
Η όλη προσπάθεια με την κατασκευή του κάστρου της Ανθούσας για την κατάληψη της Πάργας δεν αποδείχθηκε απλά μάταιη, αλλά -όπως και σε άλλες παρόμοιες περιπτώσεις- μοιάζει υπερβολική και ίσως μπορεί να εξηγηθεί μόνο από τη μεγαλομανία και την εμμονική φύση του Αλή πασά.
To 1816 το κάστρο εμφάνισε σοβαρά στατικά προβλήματα και κινδύνευσε να καταρρεύσει οπότε έγιναν επειγόντως εργασίες ενίσχυσης και στήριξης της κατασκευής. Τότε πρέπει να πήρε την τελική του μορφή.
Δομικά, Αρχιτεκτονικά, Οχυρωματικά Στοιχεία
ο πυρήνας της αμυντικής/επιθετικής δραστηριότητας του κάστρου είναι ένας ασυνήθιστα ογκώδης και ψηλός ορθογώνιος πύργος. Βρίσκεται στην ανατολική πλευρά του φρουρίου, στην πιο απόκρημνη πλευρά του βράχου, ακριβώς απέναντι από το κάστρο της Πάργας
Οι εξωτερικές διαστάσεις του πύργου είναι 15χ25μ και φτάνει σε ύψος τα 15μ.
Το υπόλοιπο οχυρό έχει μικρότερο ύψος, το πολύ 10μ, και αποτελείται από ισχυρό οχυρωματικό περίβολο βόρεια, νοτιοανατολικά και νότια.
Η είσοδος βρίσκεται στη δυτική πλευρά που βλέπει προς την Αγιά. Η πλευρά αυτή έχει ύψος 5,4μ και προστατεύεται από δύο ισχυρούς γωνιακούς κυκλικούς πύργους που προεξέχουν 3μ από το τείχος.
Είναι ενδιαφέρον ότι η οχύρωση είναι ετεροβαρής. Στην ανατολική πλευρά, προς την Πάργα, η οχύρωση είναι ισχυρή, μεγάλου ύψους και σχεδιασμένη για να φέρει πυροβόλα αλλά και να αντέχει σε κανονιοβολισμός. Στην αντίθετη πλευρά, η οχύρωση είναι χαμηλή, μικρού πάχους και επιδέχεται μόνο πεζικάριους, όχι κανόνια.
Κατά μήκος του επάνω μέρους της δυτικής πλευρά υπάρχει φαρδύς διάδρομος πλάτους 2,5μ που προστατεύεται από χαμηλό παραπέτο όπου έχουν ανοιχτεί πολλές τυφεκιοθυρίδες. Ο διάδρομος ενώνει τους δύο γωνιακούς πύργους.
Η πύλη οδηγεί σε μικρή εσωτερική αυλή όπου υπάρχουν διάφορα διώροφα κτίρια. Επίσης υπάρχει ένα άνοιγμα που μέσα από ένα κεκλιμένο επίπεδο (ράμπα) οδηγεί στον επάνω όροφο. Στο ισόγειο υπήρχε και υδατοδεξαμενή με φρεάτιο.
Μέρος του συγκροτήματος καλυπτόταν με τετράρριχτη στέγη που δεν σώζεται.
Στη νότια πλευρά υπάρχει μια ακόμα μικρότερη εσωτερική αυλή η οποία περιφράσσεται από 3 πλευρές με τείχος πλάτους 2μ και από την οποία δίδεται πρόσβαση στον μεγάλο ανατολικό πύργο και στην πυριτιδαποθήκη του φρουρίου.
Το ισόγειο του μεγάλου πύργου είναι ένας ενιαίος χώρος με τρεις εισόδους και τρεις ζώνες. Το πάχος των τοιχωμάτων του πύργου είναι 4 μέτρα. Στην επάνω στάθμη υπάρχουν δύο θέσεις κανονιών σε κάθε πλευρά. Η απόσταση του πύργου από το κάστρο της Πάργας σε ευθεία γραμμή είναι 1200 μέτρα και εννοείται ότι ήταν εντός του βεληνεκούς των πυροβόλων των 10 λιβρών.
Η εξωτερική επιφάνεια του τείχους έχει κλίση 3% και ισχυρή θεμελίωση με σκάρπα στη βάση.
Παράλληλες Ιστορίες
Φαίνεται πως υπάρχει μια έντονη τοπική αντιπαράθεση μεταξύ των Δημοτικών διαμερισμάτων Ανθούσας και Αγιάς για το πατρονάρισμα του κάστρου. Τη διαμάχη φαίνεται να την κερδίζει η Ανθούσα που μάλλον δραστηριοποιείται πιο αποτελεσματικά στις προσπάθειες αξιοποίησης του κάστρου.
ΠΑΡΓΑ
Η πρόταση για το μέλλον του λιμανιού της Πάργας παρουσιάστηκε επίσημα

Παρουσιάστηκε η μελέτη για τη νέα παραλιακή ζώνη της Πάργας
Παρουσιάστηκε η μελέτη για την ανάπλαση της χερσαίας ζώνης του λιμένα Πάργας, η οποία αποτυπώνει τον σχεδιασμό για την αναβάθμιση του παραλιακού μετώπου και των κοινόχρηστων χώρων της πόλης.
Η πρόταση αφορά δύο βασικά τμήματα της παραλιακής ζώνης και στοχεύει στη βελτίωση της λειτουργικότητας, της προσβασιμότητας και της αισθητικής εικόνας ενός από τα πιο πολυσύχναστα σημεία της Πάργας.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ασφαλή κίνηση των πεζών, στη δημιουργία σύγχρονων υποδομών και στην καλύτερη οργάνωση των χρήσεων κατά μήκος της παραλιακής.
Στο δυτικό τμήμα της παραλιακής, από την προβλήτα έως τους πρόποδες του Κάστρου της Πάργας, προβλέπονται παρεμβάσεις που θα εξασφαλίζουν καλύτερη κυκλοφορία, βελτιωμένη προσβασιμότητα και δυνατότητα δημιουργίας θέσεων στάθμευσης όπου αυτό είναι εφικτό.
Για το ανατολικό τμήμα, από την προβλήτα έως την περιοχή του «Κόκκινου Σπιτιού», η μελέτη διατηρεί τη βασική μορφή της υπάρχουσας πλακόστρωσης, ενώ προβλέπει την προσθήκη όδευσης τυφλών, τη βελτίωση του αστικού εξοπλισμού και παρεμβάσεις που θα ενισχύσουν την προσβασιμότητα και την ασφάλεια των επισκεπτών.

Βασικοί στόχοι της μελέτης είναι η αναβάθμιση της αισθητικής και λειτουργικότητας της παραλιακής ζώνης, η βελτίωση του μικροκλίματος μέσω νέων φυτεύσεων, η διατήρηση των υφιστάμενων χρήσεων και η προσαρμογή του χώρου στις σύγχρονες τεχνικές προδιαγραφές.
Παράλληλα, προβλέπεται σαφής διαχωρισμός των επιμέρους ζωνών χρήσης, με πρόβλεψη για χώρους κίνησης πεζών, όδευση ατόμων με προβλήματα όρασης, περιοχές αστικού εξοπλισμού, φυτεύσεις, χώρους στάσης και τραπεζοκαθίσματα.

Στη μελέτη περιλαμβάνονται επίσης φωτορεαλιστικές απεικονίσεις που παρουσιάζουν τη μελλοντική εικόνα της παραλιακής ζώνης, με αναβαθμισμένες πλακοστρώσεις, περισσότερο ελεύθερο χώρο για τους πεζούς και αισθητικές παρεμβάσεις που συνδέονται με τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της Πάργας.

Η πρόταση αποτελεί ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο σχεδιασμού για το παραλιακό μέτωπο της πόλης, με στόχο τη βελτίωση της καθημερινότητας κατοίκων και επισκεπτών, διατηρώντας παράλληλα την ταυτότητα ενός από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της Ηπείρου.
ΠΑΡΓΑ
Απάντηση για τα 1,2 εκατ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης και η νέα εικόνα του λιμανιού της Πάργας

Θα ήθελα να σας ενημερώσω επίσημα σχετικά με το κονδύλι ύψους 1.200.000 ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, το οποίο αφορούσε την αποκατάσταση των κρηπιδωμάτων της Χερσαίας Ζώνης Λιμένα Πάργας και για το οποίο δεν κατέστη δυνατή η απορρόφηση. Θεωρώ υποχρέωσή μου να παραθέσω τα πραγματικά γεγονότα, ώστε να υπάρχει πλήρης και έγκυρη ενημέρωση.

Στην προηγούμενη δημοτική περίοδο και κατά τη διοίκηση του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Πάργας υπό την προεδρία του κ. Γ. Νήρα, ο τότε Υφυπουργός Οικονομικών κ. Θεόδωρος Σκυλακάκης εξασφάλισε χρηματοδότηση ύψους 1.200.000 ευρώ για την αποκατάσταση των κρηπιδωμάτων της Χερσαίας Ζώνης Λιμένα Πάργας. Βασική προϋπόθεση ήταν η εκπόνηση και ωρίμανση της σχετικής μελέτης απο τον Δήμο και το ΔΛΤ Πάργας.
Στη συνέχεια, μέσω του προγράμματος «Φιλόδημος», εκπονήθηκε μελέτη η οποία περιλάμβανε τόσο την κατασκευή κυματοθραυστών όσο και την αποκατάσταση των κρηπιδωμάτων. Η μελέτη αυτή δεν επιβάρυνε οικονομικά τον Δήμο, καθώς χρηματοδοτήθηκε εξ ολοκλήρου από το πρόγραμμα.
Ο μελετητής, σε συνεργασία με τη διοίκηση του Λιμενικού Ταμείου και τον Δήμο, επέλεξε να εντάξει το ποσό των 1.200.000 ευρώ στη συνολική μελέτη, η οποία είχε διπλό στόχο: αφενός την αποκατάσταση των κρηπιδωμάτων και αφετέρου την κατασκευή των κυματοθραυστών.
Για να καταστεί δυνατή η απορρόφηση του συγκεκριμένου κονδυλίου, απαιτούνταν η ύπαρξη ώριμης και εγκεκριμένης μελέτης. Μέχρι το 2024, όταν αναλάβαμε τη διοίκηση του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου, η μελέτη αυτή δεν είχε προχωρήσει, καθώς υπήρχαν σοβαρές εκκρεμότητες και αντιρρήσεις από το Υπουργείο Περιβάλλοντος.
Τον Μάρτιο του 2024, λίγους μόλις μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων μας, ενημερώθηκα από το αρμόδιο Υπουργείο ότι το κονδύλι κινδύνευε να χαθεί, καθώς έπρεπε να είχε πραγματοποιηθεί επικαιροποίηση της διαδικασίας έως τον Δεκέμβριο του 2023.
Χωρίς να χαθεί ούτε ένα λεπτό, κινηθήκαμε άμεσα και, σε συνεργασία με τα αρμόδια Υπουργεία, καταφέραμε να διατηρήσουμε ενεργό το κονδύλι των 1.200.000 ευρώ, κερδίζοντας πολύτιμο χρόνο.
Παράλληλα, επειδή η πορεία της υφιστάμενης μελέτης παρέμενε αβέβαιη και εξακολουθεί μέχρι σήμερα να μην έχει ολοκληρωθεί, προσπαθήσαμε, σε συνεργασία με τα εμπλεκόμενα Υπουργεία, να μεταφέρουμε τη χρηματοδότηση από την αποκατάσταση των κρηπιδωμάτων στην ανάπλαση και αποκατάσταση της Χερσαίας Ζώνης Λιμένα Πάργας. Σελίδα 1 από 1
Ωστόσο, η απάντηση που λάβαμε ήταν ότι η συγκεκριμένη χρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς πόρους δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τον σκοπό αυτό, καθώς η Πάργα δεν διαθέτει ακτοπλοϊκό λιμένα, γεγονός που αποτελεί βασική προϋπόθεση των σχετικών προγραμμάτων.
Η προηγούμενη διοίκηση προφανώς από κακή ενημέρωση δεν έψαξε σε βάθος το ζήτημα.
Παρόλα αυτά, θεωρήσαμε ότι δεν έπρεπε να χαθεί η ευκαιρία να προχωρήσει ένα έργο που η περιοχή του Καμινιού και η Χερσαία Ζώνη Λιμένα είχαν ανάγκη εδώ και περισσότερα από σαράντα χρόνια. Επειδή η ανάπλαση της Χερσαίας Ζώνης δεν απαιτούσε τις χρονοβόρες περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις που απαιτεί το έργο των κυματοθραυστών, προχωρήσαμε με ταχύτητα στην εκπόνηση νέας πρότασης.
Με εντατική εργασία και σε στενή συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων και τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, καταφέραμε να ολοκληρώσουμε μία ώριμη και υλοποιήσιμη μελέτη για την ανάπλαση της περιοχής του Καμινιού και μεγάλου τμήματος της Χερσαίας Ζώνης μέχρι τη γλίστρα του Αγίου Αθανασίου, ώστε να είναι έτοιμη προς χρηματοδότηση.
Στο δια ταύτα:
Τα έργα που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης έχουν καταληκτική ημερομηνία ολοκλήρωσης τον Ιούλιο του 2026.
Η μελέτη που αφορά τους κυματοθραύστες και τα κρηπιδώματα βρίσκεται ακόμη σε διαδικασία ελέγχου και δεν έχει ολοκληρωθεί. Συνεπώς, δεν ήταν δυνατόν να απορροφηθεί το συγκεκριμένο κονδύλι, καθώς δεν υπήρχε ώριμη μελέτη, ούτε ρεαλιστική δυνατότητα ολοκλήρωσης του έργου εντός των αυστηρών χρονοδιαγραμμάτων του Ταμείου Ανάκαμψης.
Αυτή είναι η πραγματική ιστορία του συγκεκριμένου κονδυλίου.
Για τα παραπάνω είχα ενημερώσει ήδη το Δημοτικό Συμβούλιο Πάργας στις πρώτες συνεδριάσεις του έτους, καθώς το θέμα ήταν γνωστό και για τον λόγο αυτό το συγκεκριμένο κονδύλι δεν συμπεριλήφθηκε στον προϋπολογισμό του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Πάργας.
Η ευκαιρία που προέκυψε μέσα από αυτή τη διαδικασία είναι ότι σήμερα υπάρχει μία ολοκληρωμένη και ώριμη μελέτη για την ανάπλαση της Χερσαίας Ζώνης Λιμένα Πάργας, έτοιμη να διεκδικήσει χρηματοδότηση.
Θέλω να σας γνωστοποιήσω ότι ήδη βρισκόμαστε σε διαρκή επικοινωνία και συνεργασία με το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, καταθέτοντας σχετικό αίτημα χρηματοδότησης. Υπάρχει θετική διάθεση και πολιτική βούληση ώστε να αναζητηθούν εθνικοί πόροι ύψους περίπου 1.500.000 ευρώ για την υλοποίηση αυτού του σημαντικού έργου.
Οι επαφές και οι συναντήσεις μας στο Υπουργείο συνεχίζονται, ενώ ο Υφυπουργός Νησιωτικής Πολιτικής και ο Γενικός Γραμματέας καταβάλλουν προσπάθειες για την εξεύρεση της κατάλληλης χρηματοδοτικής λύσης.
Παράλληλα, το θέμα της μεγάλης μελέτης που αφορά τους κυματοθραύστες και τα κρηπιδώματα παραμένει σε εξέλιξη και παρακολουθείται στενά.
Τα παραπάνω αποτελούν την πραγματική και επίσημη ενημέρωση προς τους πολίτες.
























