ΗΠΕΙΡΟΣ
Οι γυναίκες της Ηπείρου στον πόλεμο του 1940

Με το ξέσπασμα του πολέμου του 1940, γυναίκες από τις πόλεις και τα χωριά της Ηπείρου άνοιξαν τα μπαούλα τους, ξήλωσαν τα προικιά τους, εκποίησαν τις βέρες τους, και έκαναν ό,τι περνούσε από το χέρι τους προκειμένου να βοηθήσουν τους στρατιώτες που βρίσκονταν στο μέτωπο. Στην επαρχία, μαζί με τα παιδιά και τους ηλικιωμένους, αντικαθιστούσαν τους άνδρες στις αγροτικές και κτηνοτροφικές δουλειές και, επειδή ακόμα και τα υποζύγια επιστρατεύτηκαν, ζώνονταν το αλέτρι, την αξίνα, το φόρτωμα.
Μεταξύ των πηχυαίων τίτλων στις εφημερίδες για τα κατορθώματα του ελληνικού στρατού, υπήρχαν και εκείνοι που εξήραν τη συμβολή των γυναικών της Ηπείρου, με φράσεις όπως «Η δράσις της Ελληνίδος εις την πρώτην γραμμήν», «Η εποποιία των γυναικών της Ηπείρου. Σε απρόσιτα βουνά μετέφερον τα κανόνια», «Γυναίκες της Ηπείρου εργαζόμεναι νυχθημερόν εις την εκκαθάρισιν των οδών από τα χιόνια».
Οι γυναίκες της Ηπείρου άνοιξαν τα σπίτια τους στους στρατιώτες, προσφέροντας τρόφιμα, κουβέρτες και ρούχα. Αγέλαστες και μαυροφορεμένες οι αγρότισσες των κακοτράχαλων βουνών, από την Κόνιτσα, το Ζαγόρι, το Πωγώνι, τη Φούρκα, τον Πεντάλοφο, τον Επτάλοφο, τη Βούρμπιανη σχημάτιζαν ατέλειωτες φάλαγγες, σκαρφαλώνοντας σε υψόμετρο 2.000 και 2.500 μέτρων, φορτωμένες πολεμοφόδια, όπλα και τρόφιμα στο ανέβασμα, και κουβαλώντας τραυματίες στο κατέβασμα. Όταν οι τραυματίες δεν τα κατάφερναν, εκτελούσαν και χρέη νεκροθάφτη.
Οι γυναίκες της Πίνδου στην πρώτη φάση του ελληνοϊταλικού πολέμου, έφταναν εκεί που δεν έφτανε η επιμελητεία του στρατού λόγω του δύσβατου εδάφους.
Εκτός των άλλων συμμετείχαν στη διάνοιξη και την επιδιόρθωση οδών, καθώς και στην κατασκευή τους. Μάλιστα, σύμφωνα με μαρτυρίες, όταν οι γεφυροποιοί του Μηχανικού αδυνατούσαν να ζεύξουν σε ένα σημείο τον ποταμό Βογιούσα λόγω του ορμητικού ρεύματος των νερών του, μια ομάδα γυναικών της Πίνδου μπήκαν οι ίδιες μέσα στο νερό και πιάστηκαν σφιχτά από τον ώμο, ώστε να δημιουργήσουν ένα ανθρώπινο ανάχωμα που θα ανέκοπτε την ορμή του ποταμού. Για όλες αυτές τις γυναίκες ο Νικηφόρος Βρεττάκος έγραφε: «Κι οι μάνες τα κοφτά γκρεμνά σαν Παναγιές τ’ ανέβαιναν. Με την ευκή στον ώμο τους κατά το γιό πηγαίναν και τις αεροτραμπάλιζε ο άνεμος φορτωμένες κι έλυνε τα τσεμπέρια τους κι έπαιρνε τα μαλλιά τους κι έδερνε τα φουστάνια τους και τις σπαθοκοπούσε, μ’ αυτές αντροπατάγανε, ψηλά, πέτρα την πέτρα κι ανηφορίζαν στη γραμμή, όσο που μες στα σύννεφα χάνονταν ορθομέτωπες η μια πίσω απ’ την άλλη».
Μαρτυρίες
Όταν φύγαμε από τη Λάρισα για να πάμε στην Κοζάνη, στο Σαραντάπορο εκεί πέρα οι δρόμοι τότε ήτανε καλντερίμια και χωματόδρομοι, θυμάμαι εκεί επάνω πριν από τα Σέρβια ότι ήταν γυναίκες οι οποίες την δεύτερη ημέρα ακριβώς προς την τρίτη φτιάχνανε τον δρόμο, δηλαδή ρίχνανε πέτρες μες στις λάσπες. Από τότε, από την ίδια μέρα και βέβαια εν συνεχεία στην Ήπειρο εθαυμάσθησαν οι γυναίκες αυτές. Εθαυμάσθησαν πολύ γιατί μετέφεραν εκεί που δεν μπορούσε ούτε μουλάρι. Βάζανε στην πλάτη, μαθημένες αυτές, αυτές κουβαλούσαν νερό και ξύλα. Πήγαιναν στο ρουμάνι μια ώρες δυο, φορτωνόταν τα ξύλα στην πλάτη και τα μετέφεραν στα σπίτια τους μέσα στα χιόνια. Εκάνανε βέβαια μια προμήθεια από το καλοκαίρι για τον χειμώνα, κάνανε για ένα μήνα, από κει και ύστερα. Πηγαίνανε πλέον μέσα στα χιόνια…
(Προφορική μαρτυρία Τάκη Τράντα, στο: Χατζηπατέρα-Φαφαλιού, Μαρτυρίες 1940-1941, Αθήνα, Κέδρος, 1982)
7 Νοεμβρίου 1940. Σήμερα σκοτώθηκαν δύο παιδιά του 33ου Συντάγματος και αυτό μάνιασε περισσότερο τους στρατιώτες. Φωνάζαν εμπρός για τη Ρώμη. Ο θάνατος αυτός αντί να μας δειλιάσει μας έδωσε περισσότερα φτερά για να κυνηγήσουμε τους Ιταλούς. Συνάντησα γυναίκες που κουβαλούσαν πυρομαχικά. Μία ήτο 88 ετών. Μία μου είπε κλείδωσε το μικρό σε μια καλύβα για να βοηθήσει τον στρατό. Το βράδυ είδα μια γριούλα να κρατά δυο μικρά και η μητέρα τους ζύμωνε ψωμί για τον στρατό με το φως δυο κεριών που είχε μέσα σ’ ένα ποτήρι. Τα χιόνια, ο πάγος, το τρομερό κρύο, δεν φαίνονταν να τις τρόμαζε. Όλες γεμάτες χαρά ήθελαν να προσφέρουν στο στρατό ό,τι δεν μπορούσαν τα μεταγωγικά. Αλήθεια γυναίκες θαύμα. Τι διαφορά με τις πόλεις!
(Από το Ημερολόγιο Πολέμου του Αργύρη Μπαλατσού, στο: Χατζηπατέρα-Φαφαλιού, Μαρτυρίες 1940-1941, Αθήνα, Κέδρος, 1982)
Οι νικηταί της Πίνδου προχωρούσαν. Καθώς έφτασαν στον ποταμό Βογιούσα κι είδαν οι ατρόμητες γυναίκες της Πίνδου πως το απότομο ρέμα εμπόδιζε τους σκαπανείς στη δουλειά τους, έκαναν αυθόρμητα κάτι, που ξανάγινε ύστερα στον Καλαμά και στο Δρίνο: μπήκαν οι ίδιες μέσα στα νερά και, πιασμένες σφικτά από τους ώμους, σχημάτισαν πρόσχωμα, που ανάκοβε την ορμή του ποταμού και ευκόλυνε τους γεφυροποιούς!
(Τάκης Ε. Παπαγιαννόπουλος, στο: Χατζηπατέρα-Φαφαλιού,Μαρτυρίες 1940-1941, Αθήνα, Κέδρος, 1982)
ΗΠΕΙΡΟΣ
Εγνατία Οδός: Εκτόξευση διοδίων έως το 2028 – Στα 52,20 ευρώ η πλήρης διαδρομή

Εγνατία Οδός: Εκτόξευση διοδίων έως το 2028 – Στα 52,20 ευρώ η πλήρης διαδρομή
Σημαντική αύξηση στο κόστος μετακίνησης μέσω της Εγνατίας Οδού αναμένεται τα επόμενα χρόνια, με τις νέες χρεώσεις που προβλέπονται στο πλαίσιο της σύμβασης παραχώρησης να επηρεάζουν άμεσα την Ήπειρο και συνολικά τη Βόρεια Ελλάδα. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε ο Σύλλογος Εργαζομένων στην Εγνατία Οδό, το συνολικό κόστος διοδίων για ένα Ι.Χ. σε ολόκληρο τον άξονα εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 52,20 ευρώ το 2028, από 19,30 ευρώ που ίσχυαν μέχρι το 2023.
Οι εργαζόμενοι υποστηρίζουν ότι από την περίοδο πριν από την υπογραφή της σύμβασης μέχρι την πλήρη εφαρμογή των νέων χρεώσεων το 2028, η συνολική αύξηση στο κόστος διέλευσης της Εγνατίας θα προσεγγίσει το 170%.
Από 2,10 στα 5,45 ευρώ τα διόδια στην Τύρια
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του σταθμού διοδίων της Τύριας Ιωαννίνων. Η τιμή διέλευσης, που μέχρι το 2023 ήταν 2,10 ευρώ, αυξήθηκε αρχικά στα 2,70 ευρώ και στη συνέχεια στα 3,35 ευρώ, ενώ σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν εκτιμάται ότι από το 2028 θα διαμορφωθεί στα 5,45 ευρώ.
Ανάλογη είναι η εικόνα στο σύνολο του αυτοκινητοδρόμου. Για τα επιβατικά οχήματα το κόστος πλήρους διέλευσης αναμένεται να αυξηθεί από 19,30 ευρώ σε 52,20 ευρώ, ενώ για φορτηγά και λεωφορεία από 67,50 ευρώ σε 183,80 ευρώ.
Μετά το 2028, σύμφωνα με την ίδια έκθεση, οι χρεώσεις θα αναπροσαρμόζονται κάθε χρόνο με βάση τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή.
Τι αλλάζει σε εκπτώσεις και απαλλαγές
Οι αλλαγές δεν περιορίζονται στις τιμές των διοδίων. Ο Σύλλογος Εργαζομένων αναφέρει ότι καταργούνται εκπτωτικά προγράμματα για συχνούς χρήστες και κατόχους e-pass, καθώς και η δωρεάν διέλευση για ανέργους.
Παράλληλα, το καθεστώς απαλλαγής που αφορά περίπου 80.000 κατοίκους παραμεθόριων περιοχών, μεταξύ των οποίων και περιοχές της Ηπείρου, προβλέπεται να διατηρηθεί έως το τέλος του 2027 και στη συνέχεια να λήξει.
Στην έκθεση γίνεται επίσης αναφορά στον νέο σταθμό διοδίων στον Πλάτανο Ημαθίας, η λειτουργία του οποίου αναμένεται να επιβαρύνει περαιτέρω το κόστος μετακίνησης στον άξονα.
Ιδιαίτερη επιβάρυνση για την Ήπειρο
Οι αυξήσεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για την Ήπειρο, καθώς η Εγνατία Οδός αποτελεί τον βασικό οδικό άξονα σύνδεσης της περιοχής με τη Θεσσαλονίκη, τη Δυτική Μακεδονία και τα λιμάνια της Βόρειας Ελλάδας.
Το αυξημένο κόστος αναμένεται να επηρεάσει τόσο τις καθημερινές και επαγγελματικές μετακινήσεις των ιδιωτών όσο και τις μεταφορικές επιχειρήσεις, για τις οποίες η αύξηση των διοδίων στα βαρέα οχήματα είναι ακόμη μεγαλύτερη σε απόλυτους αριθμούς.
Ο Σύλλογος Εργαζομένων εκτιμά ακόμη ότι με τις νέες χρεώσεις τα ετήσια έσοδα του παραχωρησιούχου μπορούν να ξεπεράσουν τα 250 εκατ. ευρώ από το 2028, έναντι μέγιστων ετήσιων εσόδων περίπου 90 εκατ. ευρώ κατά την περίοδο δημόσιας διαχείρισης.
Την ίδια ώρα, οι κυκλοφοριακές ρυθμίσεις και οι στενώσεις που έχουν εφαρμοστεί σε τμήματα της Εγνατίας τους τελευταίους μήνες έχουν ήδη προκαλέσει αντιδράσεις και καθυστερήσεις, ενώ οι παρεμβάσεις που προβλέπονται από τη νέα σύμβαση αναμένεται να εξελιχθούν σε βάθος τριετίας.
ΗΠΕΙΡΟΣ
Εγνατία Οδός: Πλήρη διόδια ακόμη και με κλειστές λωρίδες λόγω έργων

Πλήρη κάλυψη στον παραχωρησιούχο που διαχειρίζεται την Εγνατία Οδό παρέχει το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν πρόκειται να υπάρξει καμία απολύτως μείωση ή απαλλαγή διοδίων για καθημερινούς χρήστες όπως οι εκπαιδευτικοί και οι γιατροί.
Με επίσημο έγγραφο που διαβιβάστηκε στη Βουλή μετά από σχετική ερώτηση της βουλευτή Ιωαννίνων Μερόπης Τζούφη, το Υπουργείο αποσαφηνίζει το θεσμικό πλαίσιο, επικαλούμενο τους αυστηρούς όρους στις συμβάσεις παραχώρησης που έχουν κυρωθεί με νόμο.
Σημειώνει δε ότι η χρήση των αυτοκινητοδρόμων δεν είναι υποχρεωτική καθώς υπάρχει το παράπλευρο δίκτυο!!!
Πληρώνουμε κανονικά διόδια ακόμα κι όταν οι λωρίδες κλείνουν λόγω έργων!
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η απάντηση του Υπουργείου για το τι συμβαίνει όταν εκτελούνται έργα συντήρησης και δημιουργούνται τεράστιες ουρές. Όπως αποκαλύπτεται, οι οδηγοί θα συνεχίσουν να πληρώνουν το αντίτιμο στο ακέραιο, καθώς η μείωση λωρίδων δεν συνεπάγεται έκπτωση.
«Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες λόγω εργασιών συντήρησης και εφαρμογής κυκλοφοριακών ρυθμίσεων περιορίζονται οι λωρίδες κυκλοφορίας δεν προβλέπεται αναπροσαρμογή των εφαρμοζόμενων διοδίων τελών», σημειώνει.
Μείωση ή αναστολή διοδίων προβλέπεται μόνο όταν ο δρόμος κλείνει εντελώς και τα οχήματα βγαίνουν υποχρεωτικά από τον αυτοκινητόδρομο στο παράπλευρο δίκτυο.
«Στις περιπτώσεις αυτές, η εταιρεία που διαχειρίζεται και λειτουργεί το Έργο Παραχώρησης, λόγω μείωσης του συνολικού μήκους χρέωσης του εκάστοτε Σταθμού Διοδίων, προβαίνει αναλόγως των περιστάσεων, σε αναστολές ή αναπροσαρμογές των εφαρμοζόμενων διοδίων τελών».
Τι αναφέρει το έγγραφο για την κατολίσθηση στην Ιόνια και τα έργα στις Σήραγγες της Εγνατίας
Σχετικά με τα μεγάλα μέτωπα του οδικού δικτύου στην περιοχή μας, το έγγραφο παραθέτει τα εξής στοιχεία:
- Κατολίσθηση στην Ιόνια Οδό (χ.θ. 128+600): Εκδηλώθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2026. Όπως αναφέρεται, «ο όγκος της βραχόμαζας που κατολίσθησε, κατέλαβε και τα δύο ρεύματα κυκλοφορίας», επιβάλλοντας ολικό αποκλεισμό από Α/Κ Αμφιλοχίας έως Α/Κ Άρτας και αναστολή διοδίων στο Μενίδι. Πλέον, η κυκλοφορία διεξάγεται με αμφιδρόμηση στο δεξιό κλάδο προς Ιωάννινα (χ.θ. 127+932 έως 129+138).
- Αναβάθμιση Σηράγγων Εγνατίας Οδού: Επίκεινται εκτεταμένες κατασκευαστικές εργασίες προκειμένου οι σήραγγες να συμμορφωθούν με την ευρωπαϊκή Οδηγία 2004/54/ΕΚ και το Π.Δ. 230/2007. Οι παρεμβάσεις αυτές ορίστηκαν με την τροποποίηση της Σύμβασης Παραχώρησης που κυρώθηκε με τον Ν. 5260/2025.
«Απαγορευτική» η μονομερής παρέμβαση του Κράτους – Η προκλητική προτροπή για το παράπλευρο δίκτυο
Το Υπουργείο ξεκαθαρίζει ότι το Δημόσιο δεν μπορεί να επιβάλει μειώσεις στα διόδια, καθώς κινδυνεύει να πληρώσει υπέρογκες αποζημιώσεις στους ιδιώτες.
«Η πολιτική των διοδίων που καθορίζεται από τον Κυρωτικό Νόμο έκαστης Σύμβασης Παραχώρησης, δεν δύναται να τροποποιηθεί με μονομερή παρέμβαση του Δημοσίου. Οποιαδήποτε τροποποίηση […] πιθανό να υποχρεώσει το Ελληνικό Δημόσιο στην καταβολή αποζημιώσεων».
Παράλληλα, πετάει το «μπαλάκι» στις εταιρείες, σημειώνοντας ότι «έχουν το δικαίωμα να εφαρμόσουν σύστημα εκπτωτικών προγραμμάτων […] για συχνή ή καθημερινή χρήση».
Το έγγραφο κλείνει με μια αναφορά που προκαλεί αλγεινή εντύπωση στους ντόπιους μετακινούμενους, υπενθυμίζοντας ότι η χρήση των αυτοκινητοδρόμων δεν είναι υποχρεωτική!
«Σε κάθε περίπτωση υπάρχει η δυνατότητα των χρηστών να επιλέξουν για τις μετακινήσεις τους εναλλακτικές διαδρομές μέσω του δικτύου των παράπλευρων και δευτερευουσών οδών […] ως εκ τούτου η χρήση του οδικού δικτύου που διέπεται από Συμβάσεις Παραχώρησης κατά κύριο λόγο δεν είναι υποχρεωτική για τους μετακινούμενους».
Προφανώς στο Υπουργείο Υποδομών έχουν στο μυαλό τους την… Κατάρα… Γιατί το μοναδικό παράπλευρο δίκτυο της Εγνατίας είναι η παλιά εθνική Ιωαννίνων- Τρικάλων και εν συνεχεία Θεσσαλονίκης!



























