Του Δημήτρη Κατσαγάνη
“Τσεκούρι” έως 18% στις αποδοχές σε τρεις στους τέσσερις συνταξιούχους από την 1η Ιανουαρίου 2019 έχει ψηφίσει η κυβέρνηση από τον περασμένο Μάιο.
Με άλλα λόγια, οι περικοπές αυτές θα πλήξουν κοντά στο 1,6 εκατομμύριο συνταξιούχων ήδη από τον Δεκέμβριο του 2018, καθώς οι συντάξεις του Ιανουαρίου 2019 προβλέπεται να καταβληθούν (μειωμένες) λίγες μέρες πριν από τα φετινά Χριστούγεννα.
Παράλληλα, πέραν των περικοπών 18% στις περισσότερες συντάξεις, από το 2019 έως και το 2022, το Μνημόνιο προβλέπει “πάγωμα“ όλων των ετήσιων ονομαστικών αυξήσεων (βάσει ΑΕΠ και πληθωρισμού) με συνέπεια την έμμεση μείωση όλων, ανεξαιρέτως, των συντάξεων για την επόμενη 4ετία.
Εξάλλου, από την 1η Ιανουαρίου 2019, καταργείται η φετινή έκπτωση 15% στη βάση υπολογισμού των εισφορών των επαγγελματιών και των αγροτών, οδηγώντας σε ανάλογη αύξηση των των ασφαλιστικών βαρών των μη μισθωτών!
Συνολικά, οι περικοπές συντάξεων και αυξήσεων στις ασφαλιστικές εισφορές πρέπει να φέρουν εξοικονόμηση σχεδόν 2,6 δισ. ευρώ το 2019. Αντίστοιχου ύψους είναι τα κοινωνικά και επενδυτικά αντίμετρα, τα οποία –όμως– αμφισφητούνται πλέον μετά τη “σφήνα“ του ΔΝΤ για τη ματαίωσή τους.
Στα αντίμετρα του 2019 περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η επιδότηση ενοικίου, η ενίσχυση των σχολικών γευμάτων,η δημιουργία νέων σχολικών μονάδων, η επιδότηση συμμετοχής ασφαλισμένων στη συνταγογράφηση, η χρηματοδότηση νέων προγραμμάτων απασχόλησης, αλλά και η επιχορήγηση επενδύσεων με 300 εκατ. ευρώ.
Βήμα–βήμα η διαδικασία
“Κλειδί“ για τις επερχόμενες, σε λιγότερο από εννιά μήνες από σήμερα, περικοπές είναι ο επαναϋπολογισμός όλων των καταβαλλομένων κατά τη 12η Μαΐου συντάξεων (πλην ΟΓΑ).
Η διαδικασία του επαναϋπολογισμού, βάσει των διατάξεων Κατρούγκαλου, πρέπει να ολοκληρωθεί έως τέλη του τρέχοντος μηνός, σύμφωνα με όσα προβλέπει το επικαιροποιημένο Μνημόνιο.
Αμέσως μετά, δηλαδή από τον Απρίλιο και έπειτα θα πρέπει να σταλούν σε όλους τους συνταξιούχους εκκαθαριστικά, στα οποία θα αναγράφεται η επαναϋπολογισθείσα σύνταξη, μαζί και η “προσωπική διαφορά” (δηλαδή η διαφορά μεταξύ καταβαλλομένης και επαναϋπολογισθείσας σύνταξης).
Η “διαφορά” αυτή θα διατηρηθεί έως 31 Δεκεμβρίου 2018. Συνεπώς έως τότε κανείς συνταξιούχος δεν θα δει καμία αυξομείωση στις αποδοχές του.
Από την 1η Ιανουαρίου 2019, σε όσες συντάξεις εμφανίζεται θετική διαφορά (δηλ. η καταβαλλόμενη είναι μεγαλύτερη από την επαναϋπολογισθείσα), θα μειωθούν, αλλά μέχρι του σημείου που δεν θα προκαλεί περικοπή μεγαλύτερη του 18% στην καταβαλλόμενη σύνταξη. Επίσης, από την 1η Ιανουαρίου 2019, σε όσες συντάξεις εμφανίζεται αρνητική διαφορά (δηλ. η καταβαλλόμενη είναι μικρότερη της επαναϋπολογισθείσας), τότε η διαφορά αυτή θα επιστραφεί, αλλά σταδιακά, σε βάθος 5ετίας, στους δικαιούχους συνταξιούχους.
Ο μηχανισμός των μειώσεων
Σύμφωνα με άτυπες ακόμα εκτιμήσεις στελεχών των Ταμείων, θετική διαφορά θα εμφανισθεί σε περίπου 1,6 εκατομμύριο κύριων συντάξεων. Συνεπώς οι συντάξεις αυτές θα μειωθούν έως 18%. Οι ίδιες πηγές εκτιμούν ότι, γενικά, θα υποστούν μειώσεις οι συντάξεις οι οποίες ξεπερνάνε τα 700 ευρώ.
Παραδείγματα
1) Έστω ασφαλισμένος στο τέως ΤΕΒΕ (ΟΑΕΕ) έχει λάβει σύνταξη πριν από τη 12η Μαΐου 2016, ύψους 1.100 ευρώ. Μετά τον επαναϋπολογισμό της σύνταξής του, προκύπτει ποσό ύψους 800 ευρώ. Συνεπώς η θετική “προσωπική διαφορά” ανέρχεται στα 300 ευρώ (1.100 ευρώ -800 ευρώ) ή στο 27%. Επειδή, όμως, ισχύει το ανώτατο πλαφόν του 18% στην περικοπή, η σύνταξη αυτή θα κοπεί κατά 198 ευρώ (18% Χ 1.100 ευρώ ). Έτσι, από 1η Ιανουαρίου 2019 θα φτάσει τα 902 ευρώ.
2) Έστω ασφαλισμένος στο Δημόσιο (ΓΛΚ) προ της 12ης Μαΐου 2016, ελάμβανε σύνταξη 800 ευρώ. Μετά τον επαναϋπολογισμό φτάνει στα 700 ευρώ. Μ’ άλλα λόγια, προκύπτει μια θετική “προσωπική διαφορά” ύψους 100 ευρώ ή 12,5% (800 ευρώ -700 ευρώ). Στην προκειμένη περίπτωση, η “προσωπική διαφορά” θα καταργηθεί ολόκληρη. Έτσι η σύνταξη αυτή θα μειωθεί κατά 12,5%, φτάνοντας τα 700 ευρώ.
Αρνητική διαφορά, θα εμφανισθεί σε κοντά 400.000 κύριες συντάξεις κάτω των 700 ευρώ.
Οι συντάξεις αυτές θα αυξηθούν χρόνο τον χρόνο έως το 2023.
Για παράδειγμα, έστω συνταξιούχος με αποδοχές 600 ευρώ. Μετά τον επαναϋπολογισμό,προκύπτει σύνταξη ύψους κοντά στα 660 ευρώ. Συνεπώς, η αρνητική “προσωπική διαφορά” ανέρχεται σε 60 ευρώ ή 9%. Η διαφορά αυτή θα επιστραφεί στον συνταξιούχο σε 5 ετήσιες δόσεις.
Τα μέτρα που θα έλθουν το 2019 για συντάξεις και εισφορές
Περικοπές 18% σε κύριες και επικουρικές συντάξεις, οι οποίες θα εμφανίσουν θετική “προσωπική διαφορά”, πάγωμα όλων ανεξαιρέτως των συντάξεων έως το 2022, αλλά και κατάργηση της έκπτωσης 15% στη βάση υπολογισμού των εισφορών των μη μισθωτών είναι παρεμβάσεις στο ασφαλιστικό για το 2019.
Τα κοινωνικά και επενδυτικά αντίμετρα που απειλούνται
Aντίμετρα τα οποία αφορούν ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες,αλλά και ενίσχυση των επενδύσεων προβλέπει η συμφωνία κυβέρνησης – “θεσμών” του περασμένου Μαΐου. Συγκεκριμένα, στο κομμάτι των επενδύσεων προβλέπονται ενισχύσεις σε υποδομές στον τομέα της ενέργειας,του πρωτογενούς τομέα, αλλά και επιχορηγήσεις μέσω του νέου αναπτυξιακού νόμου.
