Με… οιμωγές, κλαυθμούς και οδυρμούς υποδέχθηκαν τις προσυμπληρωμένες φορολογικές δηλώσεις φόρου εισοδήματος για το οικονομικό έτος 2023 οι εκατοντάδες χιλιάδες των αυτοαπασχολούμενων και ελεύθερων επαγγελματιών. Αιτία, η αναδρομική ισχύς για τα εισοδήματα του 2023 του τεκμαρτού υπολογισμού του φόρου που εισήγαγε ο νόμος 5073/23 ο οποίος ψηφίστηκε στα τέλη του 2023 (11.12.2023).
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του χώρου των φοροτεχνικών λογιστών, η μέση φορολογητέα ύλη για τους αυτοαπασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες θα αυξηθεί κατά 12.000 ευρώ ανά εκκαθαριστικό, ενώ ο μέσος φόρος ανά εκκαθαριστικό θα ξεπεράσει τα 1.400 ευρώ, μεσοσταθμικά περίπου διπλάσιος και σε πολλές περιπτώσεις με πενιχρά εισοδήματα πολλαπλάσιος της περσινής χρονιάς.
Ο αλγόριθμος του τρόμου
Από το οικονομικό επιτελείο διαρρέουν εκτιμήσεις ότι η φορολογητέα ύλη μόνο από αυτή την πηγή θα αυξηθεί κατά 5,5 δισ. ευρώ, ενώ η παλιότερη πρόβλεψη, την περίοδο που ψηφιζόταν ο νόμος, ότι τα επιπλέον έσοδα θα ξεπεράσουν τα 450 εκατ. ευρώ, εκτιμάται πλέον ότι είναι συντηρητική. Μεταξύ άλλων, από τη «βίαιη» αύξηση του φορολογητέου εισοδήματος με το νέο σύστημα προσδιορισμού, πολλοί αυτοαπασχολούμενοι θα χάσουν και σειρά επιδομάτων…
Με τον νέο, τεκμαρτό τρόπο υπολογισμού του φορολογητέου εισοδήματος των αυτοαπασχολούμενων-ελεύθερων επαγγελματιών, το τεκμαρτό εισόδημα αρχίζει να «χτίζεται» ως εξής:
● Ως βάση τίθεται ο μικτός κατώτατος μισθός του 2023 για 14 μήνες, ήτοι 10.920 ευρώ. Για τα εισοδήματα του 2024 αυτή η βάση θα αυξηθεί, λόγω της πρόσφατης αύξησης του κατώτατου μισθού. Αυτή η συσχέτιση με το ύψος του κατώτατου μισθού ισοδυναμεί με μια ιδιάζουσα… «τιμαριθμική αναπροσαρμογή» του φορολογητέου εισοδήματος. Μεταξύ άλλων, οι αυτοαπασχολούμενοι και ελεύθεροι επαγγελματίες παρακινούνται σε έναν ιδιόρρυθμο κοινωνικό αυτοματισμό, αφού κάθε αύξηση του κατώτατου μισθού τούς επιβαρύνει φορολογικά…
● Στη συνέχεια, αυτή η αρχική βάση συγκρίνεται με το ετήσιο κόστος μισθολογικής δαπάνης για τον καλύτερα αμειβόμενο υπάλληλο. Αν αυτό το κόστος είναι μεγαλύτερο, εκλαμβάνεται αυτό ως βάση. Στην πράξη, λοιπόν, για την πλειονότητα των περιπτώσεων η θεμελιώδης βάση είναι υψηλότερη των 10.920 ευρώ.
● Στη συνέχεια σε αυτή την αρχική βάση προστίθεται το 10% των δαπανών μισθοδοσίας (μισθοί, εργοδοτικές εισφορές, παροχές σε εργαζόμενους).
● Στη συνέχεια θα εφαρμόζεται ενός είδους «συντελεστής παλαιότητας» στην άσκηση δραστηριότητας, ενώ σε αντίθεση με ό,τι ίσχυε πριν ο συντελεστής δεν θα μειώνεται για όσους είναι σε προσυνταξιοδοτικό στάδιο.
● Τέλος, συγκρίνεται το ετήσιο ποσό που τιμολογεί ο φορολογούμενος με τον μέσο όρο των εσόδων του αντίστοιχου ΚΑΔ.
Σε πολλές περιπτώσεις, με αυτόν τον τρόπο το «χτίσιμο» του φορολογητέου εισοδήματος μπορεί να φτάσει πολύ ψηλά, γι’ αυτό έχει τεθεί το ανώτατο όριο των 50.000 ευρώ…
Εκβιασμός
Ομως, το πράγμα δεν σταματά εδώ: Το εκκαθαριστικό βγαίνει με βάση την προσυμπληρωμένη δήλωση και ο υπόχρεος πληρώνει τον φόρο. Αν αποφασίσει να αγνοήσει τον εκβιασμό και να αμφισβητήσει τον τεκμαρτό προσδιορισμό (ο εκβιασμός είναι «αν αμφισβητήσεις, θα σε ψάξουμε για όλα σε βάθος δεκαετίας, όλο και κάτι θα σου βρούμε και θα την έχεις άσχημα»), θα περιμένει τον έλεγχο και αν δικαιωθεί, θα πάρει το υπερβάλλον ποσό φόρου πίσω…
Μηνύματα
Ποιο είναι το μήνυμα που στέλνει η πολιτεία (με ευθύνη της σημερινής κυβέρνησης) στους αυτοαπασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες;
Πρώτον, έχετε έναν παραπάνω λόγο να είστε εχθρικοί με την αύξηση του κατώτατου μισθού.
Δεύτερον, έχετε κάθε λόγο να μην έχετε καλοπληρωμένους υπαλλήλους. Καλύτερα όλοι στον κατώτατο μισθό, κι ακόμη καλύτερα μαύρα.
Τρίτον, καλύτερα να μην τιμολογείτε με ιδιαίτερο ζήλο, για να μην έχετε υψηλό τζίρο.
Και, εν ολίγοις: Το Δημόσιο θα πάρει, οιονεί «χαρατσιού», αυτό που θεωρεί σωστό, κι ο ελεύθερος επαγγελματίας ή αυτοαπασχολούμενος ας περιορίσει την επιβάρυνση όπως μπορεί…
Ποιοι είναι οι χαμένοι; Οι μισθωτοί εργαζόμενοι και το πολυπληθές εκείνο τμήμα των αυτοαπασχολούμενων και ελεύθερων επαγγελματιών που είναι οιονεί μισθωτοί με πενιχρό εισόδημα, ιδιαίτερα αυτοί και αυτές που κρατούν ανοιχτή μια δραστηριότητα για να συμπληρώσουν το οικογενειακό εισόδημα ή να πάρουν σύνταξη.
Φοροτεχνικοί σε ρόλο «καρφιού»
Οι φοροτεχνικοί διαμαρτύρονται για τον νόμο 4557 που, σύμφωνα με τα λεγόμενά τους, επιβάλλει «πρόχειρα και άδικα» ένα εξοντωτικό κανονιστικό πλαίσιο για τους λογιστές, αναθέτοντάς τους, μεταξύ άλλων, και καθήκοντα… ντετέκτιβ, καθήκοντα που αρμόζουν στο κράτος, στις ελεγκτικές υπηρεσίες κ.λπ., επιβάλλοντας εξοντωτικά πρόστιμα σε περίπτωση που δεν θα ανταποκριθούν σε αυτά τα «καθήκοντα», αλλά και ποινικές, διοικητικές και πειθαρχικές κυρώσεις που αποτελούν κίνδυνο για την επαγγελματική τους υπόσταση.
Παράδειγμα: Ερχεται πελάτης στο φοροτεχνικό γραφείο, πρώτη φορά, και δηλώνει ότι θέλει να δηλώσει την αγορά αυτοκινήτου 100.000 ευρώ. Ο φοροτεχνικός δηλώνει, ελέγχει αν τα εισοδήματά του επαρκούν για να καλύψουν το τεκμήριο, διαπιστώνει ότι δεν καλύπτεται, λέει στον πελάτη ότι θα πληρώσει υψηλό φόρο, αυτός το αποδέχεται, υποβάλλει δήλωση, βγαίνει το εκκαθαριστικό. Δεν τελειώνει εκεί η υποχρέωσή του: θα πρέπει να κάνει Φάκελο τεκμηρίωσης και να καταδώσει τον πελάτη του! Ο νόμος εγκαθιστά έννοιες όπως υπόνοια, υποψία κ.λπ. και βάσει αυτών απορρέει η υποχρέωση έκθεσης σύνταξης εκτίμησης κινδύνου, δηλαδή αναφοράς στην Αρχή καταπολέμησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες!
Ακόμη χειρότερα, αν η ΑΑΔΕ θεωρήσει ότι ο φοροτεχνικός δεν έχει λάβει μέτρα δέουσας επιμέλειας ώστε να αντιληφθεί αν ο πελάτης του ή και ο υποψήφιος πελάτης του (!) ΘΑ έκανε κάποια παρανομία, μπορεί να του επιβάλει πρόστιμο (του φοροτεχνικού)! Επίσης, ο πελάτης του μπορεί να του υποβάλει μήνυση για παραβίαση επαγγελματικού απορρήτου…
