Η «Ιόνιος Εταιρεία Ιστορικών Μελετών», επιστημονικό σωματείο μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα με σκοπό την προαγωγή των σπουδών της ιστορίας και των βοηθητικών της επιστημών, αναγγέλλει την έκδοση του 9ου τόμου του περιοδικού της με τίτλο «Περί Ιστορίας», η εκτύπωση του οποίου κατέστη δυνατή χάρη στην ευγενική χορηγία της εταιρείας FRAPORT GREECE την οποία και ευχαριστούμε θερμώς.
Το περιοδικό «Περί Ιστορίας» είναι ένα επιστημονικό περιοδικό στο οποίο δημοσιεύονται πρωτότυπες εργασίες που εντάσσονται στο γνωστικό αντικείμενο της ιστορίας, της αρχαιολογίας και στον ευρύτερο χώρο των ανθρωπιστικών επιστημών ενώ δίνεται ιδιαίτερη έμφαση σε ιστοριογραφικά ζητήματα του Ιονίου χώρου.
Ο τόμος χαρακτηρίζεται για την επτανησιακή θεματολογία του, ωστόσο, η ύλη του περιοδικού μας μεταφέρει γεωγραφικά όχι μόνο στα νησιά του Ιονίου αλλά και σε άλλους κοντινότερους ή πιο μακρινούς τόπους, οι οποίοι αλληλεπιδρούν πολιτικά, οικονομικά εκκλησιαστικά ή πολιτισμικά με τα Επτάνησα.
Ο 9ος τόμος περιλαμβάνει τρεις εκτεταμένες μελέτες και ενότητες βιβλιοπαρουσιάσεων. Μια από τις τρεις μελέτες είναι και το άρθρο του δρ. Σπύρου Χρ. Καρύδη με τίτλο: «Η Λευκάδα και οι ηπειρωτικές πόλεις του βενετικού Stato da Mar στην απογραφή ναών και μονών του 1788-1789». (Σελ. 51-165). Στο άρθρο αυτό εκδίδονται έγγραφα τα οποία αφορούν τους ναούς και τις μονές της Λευκάδας και των τριών βενετικών κτήσεων στην απέναντι στεριά, της Πρέβεζας, της Πάργας και της Βόνιτσας, τα οποία συντάχθηκαν από τις κατά τόπους βενετικές και εκκλησιαστικές αρχές κατά την απογραφή των ορθόδοξων ναών και μονών που διενεργήθηκε κατ’ εντολή της βενετικής Γερουσίας την περίοδο 1788-1789 σε όλον τον ιόνιο χώρο. Πρόκειται για μια πολύτιμη αρχειακή πηγή η οποία τεκμηριώνει την κατάσταση και την εικόνα των χώρων λατρείας στις βενετικές κτήσεις εκατέρωθεν του Ιονίου. Η σημασία του απογραφικού αυτού υλικού είναι προφανής για την ιστορία των τόπων και ειδικότερα για την κατάσταση της ορθόδοξης Εκκλησίας των περιοχών αυτών και τη λειτουργία της. Μέσα από αυτό, γίνεται γνωστό το πλήθος των ναών και των μονών καθώς και σημαντικά στοιχεία για την ανέγερση και τους κτήτορές τους. Ανιχνεύεται η δυναμική της παρουσίας του κλήρου στην τοπική κοινωνία καθώς και η ανάπτυξη της μοναστικής ζωής. Διαγράφεται το υπάρχον ενοριακό πλέγμα και ο βαθμός συμβολής των ιδιόκτητων ναών στη συγκρότησή του. Καταγράφεται το μέγεθος της εκκλησιαστικής περιουσίας που ανήκε στους ναούς και στις μονές, ο τρόπος κτήσης και η απόδοσή της. Διαπιστώνεται, τέλος, η εμφάνιση και δραστηριοποίηση των κτητορικών αδελφοτήτων, ενός θεσμού που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην οργάνωση και λειτουργία της ορθόδοξης Εκκλησίας στον βενετοκρατούμενο ελληνικό χώρο. Το παραπάνω άρθρο είναι διαθέσιμο ηλεκτρονικά από αυτόν τον σύνδεσμο.
Δεν είναι η πρώτη φορά που δημοσιεύεται κάποιο άρθρο ευρύτερου πρεβεζάνικου ενδιαφέροντος σε εκδόσεις της Ιονίου Εταιρείας Ιστορικών Μελετών, αξιοποιώντας μάλιστα αρχειακό υλικό από την Πρέβεζα. Έτσι, στο 8ο τεύχος του περιοδικού «Περί Ιστορίας» (2017) δημοσιεύεται το άρθρο του κ. Στέφανου Αγάθου με τίτλο: «Παιδοπόλεις και περίθαλψη. Ιστορικοδημογραφική αποτύπωση του βιβλίου νοσηλείας των ετών 1950-1954 της Παιδόπολης Ζηρού Πρέβεζας». Επίσης, στην συλλογική τιμητική έκδοση της Ιονίου Εταιρείας Ιστορικών Μελετών με τίτλο: Σελίδες Ιστορίας και Πολιτισμού. Τόμος αφιερωμένος στον Δημήτρη Ε.-Γ. Καρύδη, επιστ. επιμέλεια Γεράσιμος Δ. Παγκράτης – Παναγιώτα Τζιβάρα, περιλαμβάνονται οι ακόλουθες δύο μελέτες πρεβεζάνικου ενδιαφέροντος: α) Γιώργος Ροδολάκης: «Ένα ναυλοσύμφωνο του 1783 από την Πρέβεζα» και β) Σπύρος Σκλαβενίτης: «Μια επιστολή επτανησιακού ενδιαφέροντος από το λανθάνον τμήμα του πρεβεζάνικου αρχείου Λουρόπουλου».
Κλείνοντας, προαναγγέλλουμε την πρόθεση της Ιονίου Εταιρείας Ιστορικών Μελετών να μεταβεί στην ψηφιακή εποχή προκειμένου να είναι προσβάσιμοι οι τόμοι του περιοδικού μας μέσω διαδικτύου. Ο παραπάνω τόμος του περιοδικού αποστέλλεται δωρεάν σε ερευνητικές, πανεπιστημιακές, δημόσιες και δημοτικές βιβλιοθήκες προκειμένου να είναι διαθέσιμο στους ενδιαφερόμενους.

Σπύρος Σκλαβενίτης
Δρ. Ιστορίας, προϊστάμενος ΓΑΚ Πρέβεζας, πρόεδρος Ιονίου Εταιρείας Ιστορικών Μελετών