14500596_645315135631860_1180804224846957665_o
Τί είναι το κολλαγόνο;
Είναι ινώδης πρωτεΐνη, ευρέως διαδεδομένη στον εξωκυττάριο χώρο όλων των ιστών στα σπονδυλωτά και σε άλλους οργανισμούς. Θα μας πείτε όμως τί είναι πρωτεΐνη; Οι πρωτεΐνες είναι ένα από τα 4 βασικά βιομόρια. Φανταστείτε μια αλυσίδα. Η αλυσίδα είναι η πρωτεΐνη. Η αλυσίδα αποτελείται από κρίκους. Οι κρίκοι ονομάζονται αμινοξέα. Υπάρχουν 20 (τουλάχιστον) διαφορετικά αμινοξέα από τα οποία φτιάχνεται μία πρωτεΐνη. Αυτή η αλυσίδα (πρωτεΐνη) ανάλογα με το μήκος που έχει, τα αμινοξέα που την αποτελούν, αλλά κυρίως την αλληλουχία των αμινοξέων, αποκτά στον χώρο μια συγκεκριμένη διάταξη. Αυτή η διαμόρφωση που έχει πάρει, ονομάζεται τριτοταγής μορφή. Μόλις έρθουν δίπλα σε αυτή την αλυσίδα και άλλες πρωτεΐνες (αλυσίδες) να συνδεθούν μεταξύ τους και να πάρουν μια τελική διάταξη στο χώρο, τότε αυτή η διαμόρφωση ονομάζεται τεταρτοταγής δομή. Το κολλαγόνο λοιπόν αποτελείται κυρίως από τρεις πρωτεϊνικές αλυσίδες, που πλέκονται η μία μέσα στην άλλη και παίρνουν διάφορες συγκεκριμένες μορφές στο χώρο. Κάθε σταθερή διαφορετική μορφή στο χώρο σημαίνει και ένα συγκεκριμένο τύπο κολλαγόνου.

Ποιός ο ρόλος του κολλαγόνου;
Το κολλαγόνο παρέχει την απαραίτητη δομική ακεραιότητα στους ιστούς και ρυθμίζει μία σειρά φυσιολογικών λειτουργιών όπως φιλτράρισμα ουσιών, διαφοροποίηση-ανάπτυξη-προσκόλληση-επιβίωση κυττάρων, αναγέννηση-επανόρθωση-αντικατάσταση ιστών κτλ. Είναι λοιπόν το βασικό συστατικό του συνδετικού ιστού. Με το κολλαγόνο όλοι οι ιστοί μπορούν να αποκτήσουν μια συγκεκριμένη συνοχή και ελαστικότητα μεταξύ τους (όμοιοι ή διαφορετικοί ιστοί μεταξύ τους). Απλοϊκά μπορούμε να πούμε ότι το κολλαγόνο είναι ένα υλικό που χρησιμεύει για να χτιστεί ένας οργανισμός, όπως βοηθά το τσιμέντο για να συγκρατήσει τα τούβλα στη θέση τους και να χτιστεί ένας τοίχος.

Πόσοι τύποι κολλαγόνου υπάρχουν;
Έως σήμερα στα σπονδυλωτά υπάρχουν πλέον των 28 διαφορετικών τύπων κολλαγόνου καθένας από τους οποίους έχει διακριτά δομικά και βιοχημικά χαρακτηριστικά.

Σε ποιές κατηγορίες διακρίνονται οι διάφοροι τύποι κολλαγόνου;
Σε πέντε βασικές κατηγορίες διακρίνονται οι διάφοροι τύποι κολλαγόνου:
• κατηγορία ινιδικών στην οποία ανήκουν οι τύποι Ι, ΙΙ, ΙΙΙ, V, XI, XXIV και XXVII
• κατηγορία κολλαγόνων που σχηματίζουν δίκτυα στην οποία ανήκουν οι τύποι IV, VIII και X
• κατηγορία κολλαγόνων που σχηματίζουν μικροϊνίδια προσκόλλησης στην οποία ανήκει ο τύπος VI
• κατηγορία κολλαγόνων που συνδέονται σε ινίδια στην οποία ανήκουν οι τύποι IX, XII, XIV, XVI και XIX
• κατηγορία κολλαγόνων που αποτελούνται από εναλλαγές πολλαπλών ελικοειδών τμήματα στην οποία ανήκουν οι τύποι XV και XVIII

Συγκρατήστε λοιπόν ότι δεν υπάρχει ένας μόνο τύπος κολλαγόνου, αλλά υπάρχουν πάρα πολλοί διαφορετικοί τύποι με διαφορετική χρησιμότητα ο κάθε ένας για τον οργανισμό. Άλλο τύπο λοιπόν απαντάμε στο δέρμα, άλλο στον κερατοειδή χιτώνα, άλλο στα οστά, άλλο στον χόνδρο των οστών, άλλο στα αιμοφόρα αγγεία, άλλο στον εγκέφαλο, άλλο στην καρδιά, άλλο στους τένοντες κοκ. Ο πιο άφθονος τύπος κολλαγόνου στους ανθρώπους είναι το κολλαγόνο τύπου Ι και ΙΙ. Το 90-95% της οργανικής μάζας των οστών-τενόντων αλλά και ο κύριος τύπος κολλαγόνου στο δέρμα, τον κερατοειδή χιτώνα, τις αρθρώσεις, την οδοντίνη, και τις αρτηρίες είναι κολλαγόνο τύπου Ι. Το 85-90% της οργανικής μάζας του αρθρικού χόνδρου αλλά και το κύριο συστατικό στο υαλοειδές υγρό του οφθαλμού, στον κερατοειδή χιτώνα, στους ενδοαρθρικούς μηνίσκους, στη νωτιαία χορδή και στους μεσοσπονδύλιους δίσκους είναι κολλαγόνο τύπου ΙΙ.

Πού γίνεται η βιοσύνθεση των διαφόρων τύπου κολλαγόνου;
Γίνεται κυρίως σε συγκεκριμένα κύτταρα όπως τους ινοβλάστες, τους οστεοβλάστες, τα χονδροκύτταρα και τους οδοντοβλάστες. Σε αυτά τα κύτταρα λοιπόν, σε συγκεκριμένα οργανίδια, συγκεντρώνονται τα αμινοξέα (οι κρίκοι που είπαμε), μπαίνουν σε μια συγκεκριμένη (προκαθορισμένη από το DNA) σειρά και φτιάχνουν την πρωτεΐνη (την αλυσίδα που είπαμε). Αυτές οι πρωτεΐνες λοιπόν συνδέονται μεταξύ τους και φτιάχνουν τελικώς τον κάθε τύπο κολλαγόνου. Πολλά κολλαγόνα σε συγκεκριμένη σειρά φτιάχνουν μικροϊνίδα, πολλά μικροϊνίδια φτιάχνουν μια ώριμη ίνα κολλαγόνου, πολλές ώριμες ίνες σχηματίζουν μια δέσμη ινών κολλαγόνου που δίνει τελικά στον ιστό μια συγκεκριμένη συνοχή και ελαστικότητα.

Στην φαρμακευτική-ιατρική σε ποιές μορφές παράγεται και ποιά η χρησιμότητα;
Το χρησιμοποιούμε ως βιοϋλικό σε διάφορες μορφές όπως σκόνη, gel, πορώδες (σπόγγος), film, υγρό κτλ. Με αυτές τις μορφές μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως φορέας φαρμάκων σε διάφορες επεμβατικές θεραπείες όπως οδοντιατρική-εμφυτεύματα, οφθαλμολογία-κερατοειδή χιτώνα, στην δερματολογία-επούλωση πληγών, εγκαυμάτων κτλ.

Άλλες όμως οι παραπάνω μορφές του κολλαγόνου και άλλο το κολλαγόνο ως συμπλήρωμα διατροφής. Και εξηγούμαστε. Όταν πιούμε το κολλαγόνο, τότε αυτό στο στομάχι μας διασπάται παρουσία των οξέων του σε μικρότερες αλυσίδες. Εν συνεχεία τα διάφορα ένζυμα του λεπτού εντέρου διασπούν αυτές τις μικρότερες πρωτεϊνικές αλυσίδες του κολλαγόνου σε αμινοξέα, δηλαδή την κάθε αλυσίδα την κατακερματίζουν σε κρίκους. Ο οργανισμός εν συνεχεία μπορεί να απορροφήσει τους κρίκους αυτούς (δηλαδή τα αμινοξέα). Αυτή η διαδικασία λέγεται πέψη, κοινώς χωνεύουμε ότι τρώμε. Τα αμινοξέα (κρίκοι) που απορρόφησε ο οργανισμός μπορεί να τα χρησιμοποιήσει για να κατασκευάσει ΝΕΕΣ ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ, ανάλογα με τις ανάγκες του. Μπορεί να χρησιμοποιήσει τα αμινοξέα για να φτιάξει πχ αιμοσφαιρίνη, βιταμίνες, κολλαγόνο, πρωτεογλυκάνες κοκ.

Όπως αντιλαμβάνεστε μιλάμε για μια ΑΠΑΤΗ, αφού ο οργανισμός δεν χρησιμοποιεί ως έχει τον ένα τύπο κολλαγόνου που πίνουμε, αλλά τον διασπά στα δομικά του υλικά, και μετά τα δομικά αυτά υλικά τα χρησιμοποιεί ΙΣΩΣ για να φτιάξει κολλαγόνο. Το πιθανότερο δε, είναι να φτιάξει και ΑΛΛΟ τύπο κολλαγόνου από αυτόν που ήπιαμε! Τα πάντα καθορίζονται από τις ανάγκες του οργανισμού. Αν έχει ανάγκη ο οργανισμός να φτιάξει κολλαγόνο θα το φτιάξει. Αν δεν έχει, δεν θα το φτιάξει. Όσο κολλαγόνο και να πιούμε, δεν κάνουμε τίποτα άλλο από το να τροφοδοτούμε τον οργανισμό μας με συγκεκριμένα ΑΜΙΝΟΞΕΑ (γλυκίνη, προλίνη, υδροξυπρολίνη), χωρίς να είναι βέβαιο ότι τα αμινοξέα αυτά είναι όλα χρήσιμα για τον οργανισμό μας. Μπορεί ο οργανισμός μας να χρειάζεται πχ μεθειονίνη (άλλος τύπος αμινοξέος) που δεν έχει το κολλαγόνο και είναι πιο σπάνιο σε σχέση με τα αμινοξέα του κολλαγόνου. Είναι μεγάλη ΑΠΑΤΗ όταν λένε ότι το κολλαγόνο που πίνεις κυκλοφορεί στον οργανισμό και πάει στις αρθρώσεις-ιστούς όπως το ήπιαμε!

Τα αμινοξέα μπορούμε να τα πάρουμε τρώγοντας τροφές πλούσιες σε πρωτεΐνες (ασπράδι αυγού, ξηροί καρποί, κρέας κτλ). Αν θεωρούμε ότι δεν μας αρκούν, τότε μπορούμε να πάρουμε από τα διάφορα συμπληρώματα διατροφής που υπάρχουν στα φαρμακεία και είναι πολύ φθηνότερα από το πόσιμο κολλαγόνο. Σταματήστε λοιπόν την εξαπάτηση. Κάποιοι βγάζουν χιλιάδες ευρώ την ημέρα με την κοροϊδία του πόσιμου κολλαγόνου μέσα από τηλεοπτικές εκπομπές. Τόσο ο Ιατρικός και ο Φαρμακευτικός Σύλλογος, όσο ο ΕΟΦ και η Γενική Γραμματεία Καταναλωτή ποιούν τη νήσσαν. Αν τους “στριμώξεις” θα σου πουν ότι είναι συμπλήρωμα διατροφής, κάνοντας τα στραβά μάτια στην εξαπάτηση του καταναλωτικού κοινού. Οι ευεργετικές ιδιότητες των ΔΙΑΦΟΡΩΝ τύπου κολλαγόνου, οφείλονται στο κολλαγόνο που φτιάχνει ο οργανισμός μας, και όχι στον ένα τύπο κολλαγόνου που μας πουλούν ως πόσιμο.

Να θυμίσουμε ότι μετά από αρκετές καταγγελίες για τις συσκευές όζοντος αναγκάστηκε να τοποθετηθεί ο ΕΟΦ και η ΓΓΚ να επιβάλλει πρόστιμα. Ίσως κάνει το ίδιο και για το πόσιμο κολλαγόνο μετά από πολλά χρόνια. Αναλόγως ισχύει το ίδιο και για το υαλουρανικό οξύ (μη θειωμένη γλυκοζαμινογλυκάνη) και για την χονδροϊτίνη (θειωμένη γλυκοζαμινογλυκάνη) που πουλούν μέσα από τα τηλεοπτικά παράθυρα.