Στις 29 Σεπτεμβρίου 1943 πραγματοποιήθηκε ένα ακόμη φρικιαστικό έγκλημα από τους Ναζί στην Ελλάδα. 

Με αφορμή ένα αιματηρό επεισόδιο μεταξύ ανταρτών και Γερμανών στην τοποθεσία «Σκάλα», που κόστισε τη ζωή σε έξι Γερμανούς, οι Ναζί διέταξαν μαζικές εκτελέσεις κατοίκων που ζούσαν στο χωριό Παραμυθιά. Για κάθε νεκρό Γερμανό έπρεπε να πεθάνουν 10 Έλληνες, αυτή ήταν η αναλογία «…δια κάθε δολοφονία ή τραυματισμόν Γερμανού στρατιώτου, θα εκτελούνται 10 χριστιανοί Έλληνες πολίτες εκ Παραμυθίας και των πέριξ χωριών», ήταν τα λόγια του Γερμανού φρούραρχου που έσπειραν τον τρόμο στους κατοίκους.

Για τους Τσάμηδες ήταν η κατάλληλη ευκαιρία να αφανίσουν την «κεφαλή» του χωριού που αντιστεκόταν στο σχέδιο τους για προσάρτηση της Θεσπρωτίας στην Αλβανία.  Μάλιστα, αυτοί λέγεται πως υπέδειξαν στους Γερμανούς τα ονόματα των κατοίκων που έπρεπε να εκτελέσουν.

Πρώτα  σκότωσαν 11 άτομα στη γύρω περιοχή και τη νύχτα 27ης προς 28ης Σεπτεμβρίου Γερμανικά αποσπάσματα σε συνεργασία με τους Τσάμηδες μπούκαραν στα σπίτια των κατοίκων και συνέλαβαν ανθρώπους που κατείχαν σημαντική θέση στην τοπική κοινωνία. Ανάμεσα τους δάσκαλοι, έμποροι, τεχνίτες, ο παπάς, ο γιατρός, δημόσιοι υπάλληλοι ακόμη και έφηβοι.

«Το σύνθημα έδωσε μία φωτοβολίδα. Ήταν 11 το βράδυ της 27ης Σεπτεμβρίου. Ομάδες συλλήψεως, αποτελούμενες από 2 μουσουλμάνους και έναν Γερμανό, βγήκαν στις γειτονιές. Τα κτυπήματα στις πόρτες ήταν δυνατά. Θρήνος, μέσα στο σκοτάδι. Έμπαιναν στα σπίτια και έπαιρναν τους ανθρώπους. Ήρθαν και στο σπίτι μου, για να συλλάβουν και τον πατέρα μου. Ήταν 49 χρόνων. Ζήσαμε μια αρχαία τραγωδία. Ο ιερέας, ο γυμνασιάρχης, 3 δάσκαλοι δημόσιοι υπάλληλοι ο διευθυντής της Αγροτικής Τράπεζας, ο γιατρός, ο συμβολαιογράφος και πολλοί άλλοι,52 άνθρωποι συνολικά, συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν στο Σχολείο. Την επομένη το ξημέρωμα ακούσαμε τα πολυβόλα…» είχε περιγράψει ο Αντώνης Δρίμτζιας στο onalert.

Αρχικά τους οδήγησαν στο υπόγειο του δημοτικού σχολείου όπου τους κράτησαν επί 30 ώρες. Καθώς περίμεναν τον θάνατο, ο Νίκος Γιαννάκης, ένας 25χρονος γυμναστής τραγουδούσε τον «Γεροδήμο», ενώ ο παπάς έψαλλε την νεκρώσιμη ακολουθία.

Τα ξημερώματα τους οδήγησαν σε ένα χωράφι και πήραν θέση στο πεδίο βολής. Στη συνέχεια, ο φρούραρχος, αφού απελευθέρωσε τρεις αιχμαλώτους, έδωσε εντολή για πυρ, εκτελώντας τους 49.

Στη συνέχεια, τους έθαψαν στους ομαδικούς τάφους που είχαν ανοίξει αιχμάλωτοι την προηγούμενη μέρα.

 

Τα 49 θύματα της Παραμυθιάς

Στον τόπο της εκτέλεσης είναι γραμμένα τα ονόματά τους:

1) Τσαμάτος Π. Ευάγγελος, ιερέας, 1879.
2) Αλιγιάννης Φ. Δημήτριος, χαλκουργός, 1876.
3) Αλιγιάννης Δ. Ιωάννης, παντοπώλης, 1918.
4) Αλιγιάννης Φ. Κωνσταντίνος, χαλκουργός, 1878.
5) Αλιγιάννης Κ. Σωτήριος, παντοπώλης, 1907.
6) Αποστολίδης Π. Απόστολος, υποδηματοποιός, 1898.
7) Βαλασκάκης Σ. Ελευθέριος, ιατρός. 1913.
8) Γιαννάκης Ι. Νικόλαος, καθηγητής Γυμναστικής, 1918.
9) Δρίμιζας Δ. Χαράλαμπος, ράφτης, 1894.
10) Ευαγγέλου Ε. Ευθύμιος, καφεπώλης, 1888.
11) Ζιάγκος Γ. Κωνσταντίνος, ιδιωτικός υπάλληλος, 1899.
12) Κακούρης Α. Περικλής, διδάσκαλος, 1906.
13) Κατσούλης Α. Κων/νος, διδάσκαλος.
14) Κλήμης Θ. Δημήτριος, σαγματοποιός, 1909.
15) Κοτζαλέρης Ε. Εμμανουήλ, διευθυντής Αγροτικής Τραπέζης.
16) Κουρσούμης Θ. Κων/νος, καφεπώλης.
17) Κωνσταντίνου Ι. Κων/νος, σιδηρουργός, 1909.
18) Κωνσταντίνου Ι. Παναγιώτης, σιδηρουργός, 1918.
19) Μάνος Π. Νικόλαος, εστιάτορας, 1890.
20) Μαρέτας Ν. Γεώργιος, εστιάτορας, 1900.
21) Μαρέτης Γ. Ανδρέας, ωρολογοποιός, 1895.
22) Μητσιώνης Α. Ιωάννης, συντηρητής ραπτομηχανών, 1890.
23) Μουσελίμης Σ. Γεώργιος, ράφτης, 1897.
24) Μουσελίμης Π. Σταύρος, ιδιωτικός υπάλληλος, 1894.
25) Μπαζάκος Θ. Ιωάννης, διδάσκαλος, 1909.
26) Μπάρμπας Γ. Νικόλαος, υφασματέμπορος, 1900.
27) Μπάρμπας Ν. Σπυρίδων, μαθητής, γιος του Μπάρμπα Γ. Νικολάου, 1927.
28) Νάστος Χ. Ευάγγλεος, παντοπώλης, 1884.
29) Πάκος Γ. Πάκος, αγροκτηματίας, 1906.
30) Παπαθανασίου Χ. Βασίλειος, καφεπώλης, 1895.
31) Πάσχος Π. Γεώργιος, παντοπώλης, 1897.
32) Πάσχος Δ. Λεωνίδας, δερματέμπορας, 1897.
33) Ράπτης Δ. Αθανάσιος, παντοπώλης, 1880.
34) Ρίγγας Γ. Αθανάσιος, παντοπώλης, 1878.
35) Σιαμάς Π. Γεώργιος, ταχυδρομικός υπάλληλος, 1894.
36) Σιωμόπουλος Β. Κωνσταντίνος, γυμνασιάρχης, 1888.
37) Σπυρομήτσιος Π. Σπυρίδων, υποδηματοποιός, 1892.
38) Στρουγγάρης Α. Ανδρέας, παντοπώλης, 1911.
39) Σωτηρίου Χ. Κων/νος, αγωγιάτης, 1887 (γιος και πατέρας από το Γαρδίκι που διέμεναν στην Παραμυθιά στα σπίτια των αδερφών Τσούλα).
41) Τζώης Δ. Κων/νος, βιβλιοπώλης, 1898.
42) Τσαμάτος Ε. Νικόλαος, ράφτης, 1903.
43) Τσίλης Δ. Κωνσταντίνος, αγωγιάτης, 1911.
44) Τσούλας Β. Γεώργιος, ζαχαροπλάστης, 1898.
45) Τσούλας Β. Θεόδωρος, υποδηματοποιός, 1907.
46) Τσούλας Β. Κων/νος, υποδηματοποιός, 1902.
47) Φάτσιος Γ. Θωμάς, μυλωνάς, 1885.
48) Φείδης Θ. Αριστοφάνης, ιδιωτικός υπάλληλος.
49) Χρυσοχόου Κ. Απόστολος, συνταξιούχος σχολάρχης, 1882

Πηγή