Πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 10/8/2018 στο Σταυροχώρι, η φετινή επετειακή εκδήλωση ιστορίας και μνήμης για την «Καταστροφή του Φαναρίου από τους Γερμανούς και τους Τσάμηδες», που συνδυάστηκε με την τελετή αποκαλυπτηρίων Μνημείου προς τιμήν των εκτελεσθέντων την 3 /9/1943 στη θέση Αγία Τριάδα Καναλλακίου.

Στο χαιρετισμό του, ο Αντιδήμαρχος Πάργας κ. Ιωσήφ Σίσκας, που αναπλήρωσε λόγω προσωπικού προβλήματος τον Δήμαρχο κ. Αντώνη Νάστα, μεταξύ άλλων ανέφερε:

«Με σεβασμό παίρνω το λόγο για να τιμήσω και να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου στους νεκρούς του Σταυροχωρίου αλλά και ολόκληρου του Φαναρίου, που το αίμα τους κύλισε και πότισε τη φαναριώτικη γη.

Πριν από 75 χρόνια, τέτοια ημέρα, στις 10 Αυγούστου του 1943, οι Γερμανοί ναζί και οι συνεργάτες τους Τσάμηδες, χτύπησαν το Φανάρι και σκόρπισαν το θάνατο και τον πόνο του πολέμου. Λίγο αργότερα, στις 3 Σεπτέμβρη του 1943, το γερμανικό πολυβόλο ήχησε κάτω από την Αγία Τριάδα, στη Στενούρα του Καναλλακίου.

Τότε, οι δικοί μας άνθρωποι συνάντησαν λεβέντικα τον θάνατο. Αυτή όμως ο ομαδική εκτέλεση ήταν ταυτόχρονα και το πέρασμα τους στην αθανασία. Και αυτό το πέρασμα στην αθανασία, απεικονίζεται με τον καλύτερο τρόπο, στο Μνημείο, που τα αποκαλυπτήρια του πραγματοποιήσαμε πριν από λίγο.

Είναι υποχρέωση, εμάς των απογόνων, να μην αφήσουμε να πέσουν αυτά τα γεγονότα στη λήθη. Να αποκαταστήσουμε την ιστορική μνήμη και την αλήθεια. Να δημιουργήσουμε στις νεώτερες γενιές μια γνήσια ιστορική και εθνική συνείδηση. Για να γνωρίζουν όσα έγιναν στην κατοχή, από τους Γερμανούς κατακτητές και τους Τσάμηδες της περιοχής. Τέτοια γεγονότα αποτελούν τα καλύτερα διδάγματα για το σήμερα και το αύριο, για τις αρχές και τις αξίες στις οποίες πρέπει να στηρίζεται ο ελληνισμός.

Το συγκεκριμένο Μνημείο είναι αφιερωμένο στους δέκα συμπατριώτες της ομαδικής εκτέλεσης της 3ης Σεπτεμβρίου του 1943. Συμβολίζει όμως και τη θυσία όλων των άλλων συμπατριωτών μας, που εκτελέστηκαν ή δολοφονήθηκαν στο Ολοκαύτωμα των χωριών του Φαναρίου. Και για αυτούς τους υπόλοιπους, θα φροντίσουμε στο μέλλον, να υπάρξει αντίστοιχο Μνημείο. Σήμερα έγινε μια αρχή, που έπρεπε να έχει γίνει εδώ και χρόνια. Θα υπάρξει και συνέχεια.

Θέλω να συγχαρώ δημόσια και να ευχαριστήσω για την πρωτοβουλία του, τον Πρόεδρο του Σταυροχωρίου Βασίλη Κατσούκη, αλλά και όλους όσους βοήθησαν και συνεργάστηκαν με οποιονδήποτε τρόπο για να φέρουν σε πέρας αυτή την υποχρέωση απέναντι στην τοπική μας ιστορία. Εμείς, σαν Δήμος, θα είμαστε πάντα αρωγοί σε τέτοιες πρωτοβουλίες. Επίσης, θέλω να ευχαριστήσω την 8η Μεραρχία για την παρουσία εκπροσώπου της εδώ σήμερα.

Τα σημάδια της ναζιστικής θηριωδίας και οι πράξεις των Γερμανών- ναζί και των συνεργατών τους Τσάμηδων, πρέπει να μη σβηστούν ποτέ. Μόνο έτσι, η συνείδηση μας θα παραμένει σε εγρήγορση. Μόνο έτσι, δεν θα υπάρξουν ποτέ στο μέλλον ανάλογα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας».